m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe

Boşanma

Kocanın Karısının Geçimini Sağlama İsteksizliği, İhmal Yada Yetersiziliği ve...

Karısının Geçiminin Sağlayamayan Kişinin Karısını Boşamaya Zorlanıp Zorlanamayacağı Konusunda Söylenenler ve Bu Yöndeki ihtilaflar

19351. Ebu'z-Zinad der ki: Said b. el-Müseyyeb'e, karısının geçimini sağlamaktan aciz olan kişinin durumunu sorduğumda: "Birbirinden ayırılırlar" dedi. Ona: "Sünnet böyle midir?" diye sorduğumda: "Evet, sünnet öyledir" karşılığını verdi.

19352. Katade bildiriyor: Said b. el-Müseyyeb'e, karısının geçimini sağlamakta zorlanan kişinin durumunu sorduğumda: "Ya geçimini sağlar, ya da onu başar" karşılığını verdi.

19353. Ma'mer der ki: Bu konuda Zühri: "Durumunu düzeltmesi için adama zaman tanınır" demiştir. Bana ulaşana göre Ömer b. Abdilazız de aynı şeyi söylemiştir.

19354. Hasan(-ı Basri) der ki: "Kişi karısının geçimini sağlamada aciz kaldı diye birbirlerinden ayırılmazlar."

19355. İbn Cüreyc'in bildirdiğine göre Ata (b. Ebi Rabah), karısının geçimini sağlamakta zorlanan kişi hakkında: "Bundan dolayı birbirlerinden ayırılmazlar. Kadın da böylesi bir musibet karşısında sabretmelidir" demiştir.

19356. Şu'be der ki: Hammad'a, bir kadınla evlenen ancak onun geçimini sağlayacak imkanı olmayan kişinin durumunu sorduğumda: "Adama bir sene süre tanınır" dedi. "Sene sonunda yine o imkanı bulamazsa?" diye sorduğumda: "O zaman kadını başar" dedi.

19357. Said b. el-Müseyyeb der ki: "Bu durumda birbirlerinden ayırılırlar."

Uzakta Bulunan Kocanın da Nafaka Vereceğini, Nafakayı Göndermemesi Halinde Boşaması Gerektiğini Söyleyenler

19358, Nafi' der ki: "Hz. Ömer, ordu komutanlarına bir yazı yazarak Medine ahalisi içinde hanımlarından uzak yaşayan kişilerin hanımlarına geri dönmelerini emretti. Verdiği bu emre göre bu kişiler ya hanımlarından boşanacaklar ya da geçimliklerini (nafakalarını) göndereceklerdi. Boşanmaları halinde de geride kalanların (iddet süresince) nafakalarının gönderilmesi isteniyordu."

19359. Ebu Mekın'in bildirdiğine göre Ömer b. Abdilazız (valilerine) şu fermanı yazdı: "Karısından iki yıl boyunca uzakta olan kişi ya onu boşasın, ya da yanına geri dönsün."

19360. ikrime der ki: "Karısından iki yıl boyunca uzakta olan kişi ya onu boşasın ya da yanına geri dönsün."

19361. Şa’bi der ki: "Kişinin karısından uzak kalması uzun sürdüğü zaman ya nafakasını gönderir ya da onu boşar."

19362. İbn idrıs'in, babasından naklen bildirdiğine göre Hakem (b. Uteybe), karısından uzakta olan kişinin nafaka gönderme mecburiyeti olmadığı görüşündeydi."

19363. Şa’bi der ki: "Kişi, karısından uzun bir süre uzak kaldığı zaman ya ona nafaka göndersin, ya da onu boşasın."

Kadının Evlendiği Adamla Henüz Gerdeğe Girmeden Ondan Nafaka isteyip isteyemeyeceği Hakkında Söylenenler

19364. İbn Cüreyc'in bildirdiğine göre Ata (b. Ebi Rabah), yeni evlenen kişi hakkında: "Adam kadınla gerdeğe girmeden ona nafaka veremez" demiştir.

19365. Kamil b. Fudayl der ki: Şa'bi'ye: "Evlendiği kadınla gerdeğe girmeden uzun bir süre uzak kalan kişi, geri döndüğü zaman kadın ondan nafaka isteyebilir mi?" diye sorduğumda: "Kadınla gerdeğe girmeden ona nakafa veremez" karşılığını verdi.

19366. İsmail b. Uleyye der ki: Yunus'a: "Kişi, evlendiği kadınla gerdeğe girmeden uzun bir süre uzak kaldığı zaman kadının nafaka hakkı olur mu?" diye sorulunca şöyle karşılık verdi: "Hasan(-ı Basri), gerdeğe girilmeden erkeğin kadına nafaka verme zorunluluğu olmadığını düşünürdü. Ancak adama onunla gerdeğe gir denildiği halde girmiyorsa bu durumda nafaka söz konusu olur."

19367. ibrahim(-i Nehai) der ki: "Gerdeğe gireceği güne kadar kadının kocasından nafaka isteme hakkı yoktur."

19368. Amir(-i Şa'bi) der ki: "Gerdeğe girmeye engel, şayet kadın tarafından ise bu durumda erkek ona nafaka vermez."

Kocasına Karşı Çıkıp Evinden Çıkan Kadın için Nafakanın (Geçimliğin) Olup Olmadığı Hakkında

19369. Tarık'ın bildirdiğine göre Şa'bi'ye, kocasına karşı gelip evden çıkan bir kadının nafaka hakkının olup olmadığı sorulunca: "Yanında yirmi sene kalsa dahi artık öyle bir hakkı olmaz" karşılığını verdi.

19370. Şu'be der ki: Hakem'e, kocasına karşı gelip evden çıkan bir kadının nafaka hakkının olup olmadığını sorduğumda: "Evet, vardır" karşılığını verdi. Hammad'a sorduğumda ise: "Nafaka hakkı yoktur" dedi.

19371. Harun der ki: Hasan(-ı Basri)'ye, kocası istemediği halde evinden çıkan kadının nafaka hakkının olup olmadığını sorduğumda: "Böylesi bir kadının çul üzerinde toprağa oturma hakkı vardır" karşılığını verdi.

Hasta Kocası Tarafından Üç Talakla Boşanan Kadının Kocasına Mirasçı Olup Olamayacağı Hakkında

19372. Salih bildiriyor: Abdurrahman b. Avf ölümüne sebep olan hastalığı sırasında karısını boşamıştı. iddetinin bitiminden sonra (halife Hz.) Osman kadını Abdurrahman'a mirasçı kıldı.

19373. Ubey b. Ka'b der ki: "Kişi hasta iken karısını boşadığı zaman hastalığı bir sene sürse de kadın mirası reddetmedikçe veya başkasıyla evlenmedikçe kocasına mirasçı olur."

19374. İbn Ebi Müleyke der ki: ibnü'z-Zübeyr'e, kişinin hasta iken karısını boşaması sonrasında ölmesi konusunu sorduğumda şöyle cevap verdi: "Hz. Osman, böylesi bir durumu olan Kelb kabilesinden Asbağ'ın kızını kocasına mirasçı kılmıştı. Ancak ben üç talakla boşanan kadının ona mirasçı olamayacağını düşünüyorum."

19375. Bekr bildiriyor: Halid b. Abdillah, hastalığı sırasında karısını üç talakla boşayan ve sonrasında da ölen, karısının da iddeti biten kişinin miras durumu Hasan(-ı Basri)'ye sorulunca: "Kadın adama mirasçı olur" dedi.

Tahric: Beyhaki (7/363).

19376. Ata (b. Ebi Rabah) der ki: "Adamın hastalığı bir sene sürse dahi (iddeti bitiminde) kadını ona mirasçı kılanm."

Hasta Kocası Tarafından Üç Talakla Boşanan Kadının iddeti içindeyken Ona Mirasçı Olacağını Söylenenler

19377. (Kadı) Şureyh der ki: Urve el-Barikı, Hz. Ömer'in yanından bana geldi ve Ömer'in, hastalığı sırasında karısını üç talakla boşayan kişi hakkında: "Kadın iddeti içindeyken (adamın ölmesi halinde) adama mirasçı olur; ancak iddeti içindeyken kadının ölmesi halinde adam ona mirasçı olamaz" dediğini bildirdi.

19378. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Kadın iddeti içindeyken (adamın ölmesi halinde) adama mirasçı olur; ancak iddeti içindeyken kadının ölmesi halinde adam ona mirasçı olamaz."

19379. Ebu Cater'in bildirdiğine göre Hz. Hasan b. Ali, hasta iken karısını boşadı.

Hastalığında ölünce de karısı ona mirasçı oldu.

19380. (Kadı) Şureyh der ki: "Adam hastalığı sırasında kadını boşadığı zaman (iddeti içindeyken adamın ölmesi halinde) kadın ona mirasçı olur."

19381. Şa'b7 bildiriyor: Uyeyne b. Hısn'in kızı Ümmü'l-Ben7n, Osman b. Affan'ın hanımıydı. Hz. Osman, evi kuşatıldığı zaman bu hanımını boşadı. Boşadıktan sonra da miras olarak kendisine düşen sekizdebirlik payı ondan satın almak için haber gönderdi; ancak Ümmü'l-Ben7n satmayı kabul etmedi. Hz. Osman omuhasarada öldürülünce Ümmü'l-Ben7n, Hz. Ali'nin yanına geldi ve durumu ona anlattı. Hz. Ali de: "Osman, kadını karısı olarak bıraktı; ancak ölümle karşı karşıya gelince boşadı" dedi ve kadını ona mirasçı kıldı.

19382. Şa'b7 bildiriyor: Hişam b. Hubeyre, (kadı) Şureyh'e bir mektup yazarak hastalığı sırasında karısını üç talakla boşayan kişinin miras durumunu sordu. Şureyh: "Adam bu konuda Yüce Allah'ın Kitab'ında bulunan hükümden kaçıyar! Ancak kadın ona mirasçı olur" karşılığını verdi.

19383. Leys'in bildirdiğine göre Tavus, hasta iken karısını üç talakla boşayan kişi konusunda: "iddeti içindeyken (adamın ölmesi halinde) kadın adama mirasçı olur" demiştir.

19384. Hişam der ki: Urve'ye: "Biri karısını üç talakla boşadığı zaman bu karı koca birbirlerine mirasçı olurlar mı ve bu durumda kadının nafaka hakkı olur mu?" diye sorduğumda şöyle cevap verdi: "Kadın hamile değilse veya adam hasta iken boşamamışsa (iddet içinde birinin ölmesi ile) birbirlerine mirasçı olmazlar ve kadının nafaka hakkı olmaz. Ancak kadın hamile ise doğum yapana kadar koca, nafakasını temin eder."

19385. Hişam b. Urve, babasından bildiriyor: Hz. Aişe, hasta iken karısını üç talakla boşayan kişi hakkında: "iddeti içinde olduğu sürece (adamın ölmesi durumunda) kadın kocasına mirasçı olur" demiştir.

19386. İbn Sirin der ki: Öncekiler, hasta iken karısını boşayan kişi hakkında:

"Allah'ın Kitab'ında bulunan bu yöndeki hükUmden kaçan kişiye bu hüküm aynen uygulanır. Bu konuda ihtilafa da gerek yok!" derlerdi.

Kişinin Daha Önce iki Talakla Boşadığı Karısını Hasta iken Üçüncü Defa Boşaması

19387. Muğire bildiriyor: Haris, karısını daha önce iki defa boşamışken sonradan hasta iken bir daha boşaması ve kadın henüz iddeti içindeyken adamın ölmesi konusunda: "Bu durumda birbirlerine mirasçı olmazlar" demiştir.

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

Talakı Yemin Konusu Yapmak Ve...