|
m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe |
Alışveriş |
Kişinin Verdiği
Sadakanın Miras Yoluyla Tekrar Kendisine Dönmesi
21396. İbn Bureyde,
babasından bildiriyor: Kadının biri Peygamberimize (Sallallahu aleyhi ve
Sellem) gelip şöyle dedi: "Anneme sadaka olarak bir cariye vermiştim.
Ancak annem öldü. Geride kalan cariyeyi ne yapayım?" Hz. Peygamber de
(Sallallahu aleyhi ve Sellem) ona: "Sen verdiğin sadakaya karşılık
sevabını aldın. Cariye de miras yoluyla tekrar sana dönmüştür" buyurdu.
Tahric: Ahmed (5/351,
359), Müslim (2/805: 157, 158 ve sonrası), Ebu Davud (1653, 2869, 3313),
Tirmizi (667, hadis için "hasen sahih" demiştir) ve İbn Mace (2394)
ve rivayet etmişlerdir.
21397. Humeyd b. Hilal
bildiriyor: Bizden bir adam annesine sadaka olarak bir cariye verdi. Annesi de
o cariyeyle mukatebe yaptı. Adam, annesi vefat edince cariyenin durumunu imran
b. Husayn'a sordu. imran da ona: "Sen annene mirasçı olursun. Ancak
dilersen cariyeyi daha önceki niyetinde olduğu gibi sadaka olarak başkasına
verebilirsin" dedi. Humeyd ekledi: "Ben söz konusu cariyeyi gördüm.
Adı Lebibe idi."
21398. Katade
bildiriyor: Kişinin verdiği sadakanın miras yoluyla tekrar kendisine dönmesi
konusunda Said b. el-Müseyyeb şöyle dedi: "Şayet Yüce Allah'ın
Kitabı'ndaki taksimata göre sadaka kendisine geri dönmüşse bunda bir sakınca
yoktur." Katade ekledi: "ibn Mes'ud da bu görüşteydi".
21399. Muğire
bildiriyor: Kişinin verdiği sadakanın miras yoluyla tekrar kendisine dönmesi
konusunda İbrahim(-i Nehai) der ki: "Miras yoluyla kendisine geri dönen bu
sadakayı ilk verişinde olduğu gibi başkasına yine sadaka olarak verir."
21400. Avvam da ibrahim
et-Teymi'den bir öncekinin benzeri bir fetva nakleder.
21401. Şa’bi bildiriyor:
"(Kadı) Şureyh, kişinin böylesi bir yolla kendisine geri dönen sadakayı
yemesinde bir sakınca görmezdi."
21402. Yunus bildiriyor:
"Hasan(-ı Basri), kişinin böylesi bir yolla kendisine geri dönen sadakayı
yemesinde bir sakınca görmezdi."
21403. Seyyar
bildiriyor: Böylesi bir durum için Şa’bi şöyle demiştir:
"Yiyebilirsin! Zira
Yüce Allah (mirasta onu payına kıldığına göre) sana haram bir şeyi yedirecek
değildir!"
21404. Mesruk der ki:
"Miras yoluyla sana geri döndürülen bir şey sana helal olur."
21405. ibrahim et-Teymı
bildiriyor: "Hz. Ömer, verilen sadakanın bu şekilde miras yoluyla tekrar
kişiye dönmesi halinde onun, öncesinde olduğu gibi yine sadaka olarak
verilmesini uygun görürdü."
21406. İbn Abbas der ki:
"Şayet miras olarak kendisine geri dönmüşse harcamasında bir sakınca
yoktur."
21407. İbn Ebi Leyla
bildiriyor: Kişinin verdiği sadakanın miras yoluyla tekrar kendisine dönmesi
konusunda Şa’bi: "Mirasta payı olarak geri dönmesi, verilen sadakanın
helalliğini arttırmaktan başka bir şey yapmamıştır" dedi.
21408. Abdulmelik
bildiriyor: Kişinin verdiği sadakanın miras yoluyla tekrar kendisine dönmesi
konusunda Ata: "Onu diğer mirasçıların payına bırakır" dedi.
21409. Muzarri'
bildiriyor: Böylesi bir sadakanın durumunu Şa'bi'ye sorduğumda: "Onu
almasında bir sakınca yoktur, ama onu tekrar sadaka olarak vermesi daha
iyidir" dedi.
21410. İbrahim(-i
Nehai): "Böylesi bir durumda kişi sadakayı yine sadaka olarak başkasına
verir" dedi.
21411. Hz. Ömer der ki:
"Saibe ile sadaka (karşılık olarak kıyametteki) günleri içindir ve kişi
bunları (kendisine geri dönse de) kullanamaz.''
Tahric: Abdurrezzak
(16229, 16574, 16575) rivayet etmiştir.
Borç Olarak Verilen Bir
Şeyin Geri Alınma Şekli
21412. Muhammed b. Zeyd
bildiriyor: "ibn Ömer, kişinin birine ödünç (karz) olarak (işi görülsün
diye) dirhem (para) vermesi halinde bunu geri alırken dirhem yerine verdiği
miktar değerince tahıl almasını mekruh görürdü."
21413. Şeybanı
bildiriyor: Said b. Cübeyr, Hammad ve ikrime şöyle dediler: "Öncekiler
bunda (ödünç verilen dirhem yerine tahıl alınmasında) bir sakınca
görmezlerdi."
21414. Tavus der ki:
"Şayet birine borca bir şeyi satmışsan neyin karşılığında satmışsan sadece
onu ai. Ancak (işinin görülmesi ve yardım babında) borç olarak vermişsen
verdiğin şeyin karşılığında aynı değerde başka bir şeyalmanda bir sakınca
olmaz."
21415. ibrahim(-i Nehai)
der ki: Kişinin birine dirhem (para) borcu olması halinde ödeme zamanı
alacaklısına gelip: "Para yerine aynı değerde arpa, buğday, hurma veya
altın haricinde başka bir şey al!" demesinde bir sakınca yoktur. Şayet
adam dirhemleri ona borç olarak vermişse bunun karşılığında aynı değerde başka
bir şeyalmasında da bir sakınca olmaz.
21416. İbn Harmele der
ki: Bedeli hasat zamanı dirhem olarak ödenmek üzere birine kesimlik develer
sattım. Ancak hasat zamanı gelince adam bana ödemeyi buğday ve arpa olarak
vermek istedi. Bunu Said b. el-Müseyyeb'e sorduğumda:
"Buğday veya arpa
olarak alamazsın, Alacağını dirhem (gümüş para) olarak al!" dedi.
21417, cabir der ki:
"Birinin birine borcu varsa, alacaklı alacağına karşılık adamdan ucuza
köle satın almasında bir sakınca olmaz."
Bir Bölgede Verilen
Borcun Başka Bir Bölgede Alınması
21418-9. Hz. Ali:
"Kişinin birine Medine'de borç verip onu Afrika'da almasında bir sakınca
olmaz" dedi.
21420. Ata bildiriyor:
"ibn Abbas ile ibnu'z-Zübeyr, Hicaz'da verilen bir borcun Irak'ta
alınmasında veya Irak'ta alınan bir borcun Hicaz'da ödenmesinde bir sakınca
görmezlerdi."
21421. Hakem bildiriyor:
"İbrahim(-i Nehai) de böylesi bir ödeme şeklinde bir sakınca
görmezdi."
21422. Eba Miskın ile
Harice, kendilerine aktaran birisinden naklediyorlar: "Hz.
Hasan b. Ali, bazen
Hicaz'da aldığı bir borcu Irak'ta veya Irak'ta aldığı bir borcu Hicaz'da
öderdi."
21423. Haccac
bildiriyor: "Abdurrahman b. el-Esved, Hicaz'da (borç olarak) aldığı
dirhemleri Irak'ta öderdi."
21424, İbn Avn
bildiriyor: "Muhammed (b. Sirin), Basra'da verilen bir borcun Kufe'de
ödenmesinde bir sakınca görmezdi."
21425. Muhammed (b.
Sirin) der ki: "Seftece'de (bir borcun vekil kanalıyla başka ber yerde
tahsil edilmesinde) bir sakınca yoktur."
21426. Ubeyd b.
es-Sebbak bildiriyor: Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem): Abdullah'ın
hanımı Zeyneb es-Sekafiyye'ye ödünç olarak elli vesk hurma ile yirmi vesk arpa
verdi. Asım b. Adiy ona: "istersen bunları sana burada Medine'de vereyim,
Hayber'de geri ödersin" deyince, Zeyneb: "Müminlerin emiri Ömer'e
sormam lazım" karşılığını verdi. Zeyneb bunu Ömer'e sorunca da Ömer:
"Peki, bu mallara gelecek zararın sorumlusu kim olacak?" dedi.
Tahric: Beyhaki (5/352)
ve Abdurrezzak (14643) rivayet etmişlerdir.
21427. Ata bildiriyor:
ibnu'z-Zübeyr malı tüccarlara burada verir, başka bir bölgede de geri alırdı.
Bunu İbn Abbas'a sorduğumda: "Şayet (ödeme yeri konusunda) herhangi bir
şart koşulmamışsa bunda bir sakınca yoktur" dedi.
21428. Hakem bildiriyor:
İbrahim(-i Nehai): "5eftece'de herhangi bir sakınca yoktur" dedi.
Ancak Meymun b. Ebi Şebib böyle bir şeyi mekruh görürdü.
21429. Dinar der ki:
Hasan(-ı Basri)'ye: "Sarrafa Basra'da dirhem verip ondan seftece (poliçe)
alıyorum. Kufe'ye gidince de ona verdiğim miktarı (üçüncü bir şahıstan)
alıyorum. Bu konuda ne dersin?" diye sorduğumda: "Böylesi bir şey yol
kesenlerden (soygunculardan) korunmak için yapılmakta; ancak ardından fayda
gelecek bir karzda (ödünç parada) hayır yoktur" karşılığını verdi.
|
SONRAKİ SAYFA İÇİN
AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN |