m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe

Alışveriş

Kişinin Ağacı Üzerindeki Hurmayı Satın Alıp Henüz Toplamadan Başkasına Satması

21593. Süleyman b. Yesar bildiriyor: "Zeyd b. Sabit ile Zübeyr b. el-Avvam, kişinin yetişmiş olan hurmaları henüz ağacın üzerindeyken satın alıp toplamadan yine ağacın üzerindeyken başkasına satmasında bir sakınca görmezlerdi."

21594. ikrime bildiriyor: "ibn Abbas böylesi bir satışı mekruh görmüştür."

21595. Muhammed (b. Sirin) der ki: "Kişi ağacın üzerinde olan hurmaları satın aldığı zaman onları teslim almadan (toplamadan) başkasına satmasın."

21596. Halid bildiriyor: "ikrime, kişinin hurmaları henüz ağacın üzerindeyken satın alıp toplamadan yine ağacın üzerindeyken başkasına satmasını mekruh görürdü."

21597. Hişam bildiriyor: Kişinin, hurmayı henüz ağacındayken satın alması konusunda Hasan(-ı Basri) şöyle demiştir: "Toplamadan önce başkasına satmasında herhangi bir sakınca yoktuL" Hişam şöyle devam eder: "Muhammed (b. Sirin) de bir zaman böylesi bir satışta sakınca görmemişti, ancak insanlar böylesi satışlara fazla yönelince: ''Şüpheli şeyleri bırakın ve şüphe etmediğiniz şeyleri yapmaya bakın'' demiştir."

21598. Sa'lebe b. el-Furat el-Ensarı anlatıyor: Bir topluluğa vadeli olarak kumaş sattım ve bu konuda onlardan rehin aldım. Ödeme zamanı gelince onlardan alacağım parayla onlara ait olan hurma ağaçlarını satın aldım. Hurmaları da toplamayıp kuruması için ağacında bıraktım. Kuruduktan sonra ağaçtan düşen bir hurma dalını da aldım. Sonrasında ağaçları bana satan adamlar yanıma geldi ve ağaçtaki hurmaları satın almak istediklerini söylediler. Ben de hurmaları onlara yine vadeyle sattım. insanlar da bu tür bir satışa çok yönelince Salim'e gidip başımdan geçen olayı anlattım ve bunun hükmünü sordum. Salim bana: "Sen onlardan hurma ağaçlarını satın alırken tekrar onlara satmayı içinden geçiriyor muydun?" diye sordu. Ben: "Vallahi hayır! Aklıma bile gelmedi" karşılığını verdiğimde, Salim: "O zaman bir sakıncası yoktur" dedi.

21599. Zübeyr b. Hırrıt'in bildirdiğine göre ikrime, kişinin hurmayı ağacı üzerinde satın alması konusunda: "Hurmayı toplamadan başkasına satmasın" demiştir.

Kişinin Malını, Belli Olmayan Bir Bölümünü istisna Ederek Satması

21600. Cabir bildiriyor: "Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem), malın belli olmayan bir kısmını istisna ederek yapılan mal satışını yasaklamıştır."

Tahric: Müslim (3/1175: 85 sonrası), değişik kanallardan da Ahmed (3/313, 364), Ebu Davud (3397, 3398), Nesai (6229, 6230) ve İbn Hibban (5000) rivayet etmişlerdir.

21601. Amr b. Şuayb bildiriyor: Said b. el-Müseyyeb'e: "Tarlamdaki hurma ağaçlarını (belli olmayan) bir kısmını istisna edip satabilir miyim?" diye sorduğumda: "Hangi ağaçları satış dışı tutacağını belirtmeden satamazsın ve (ağaçlar belli değil diye) zekatını vermemezlik edemezsin" dedi. Bunu Muhammed b. Sirin'e zikrettiğimde sanki Said'in bu cevabını beğenmiş gibi davrandı.

21602. İbn Avn, Kasım'ın şöyle dediğini bildirir: "Hastalığı sırasında yanımızda bulunan İbn Ömer şayet böylesi bir istisna ile satışı kerih görmeseydi bunda hiçbir sakınca görmez yapardık."

ibn Avn şöyle devam eder: "Sonra aramızda İbn Ömer'in istisna ile satış yapacağı zamanlarda: ''Şu hurma ağacını, şu hurma ağacını satmıyarum'' diyerek satış dışı tuttuğu kısmı belirttiğini konuştuk."

21603. Yahya b. Said bildiriyor: "Said b. el-Müseyyeb (bir tarlada hangileri olduğu belli olmayan) hurma ağaçlarından ölçek ile bir kısmını satın almayı mekruh görürdü."

21604. Ebu Hamza bildiriyor: ibrahim(-i Nehal)'ye: "Birine koyun satarken bir kısmını satış dışı tutuyorum, ne dersin?" diye sorduğumda şöyle karşılık verdi: "Bu şekilde satamazsın ama: ''Sana yarısını satıyorum'' diyebilirsin."

21605. Abdussamed b. Ebi'l-Carud bildiriyor: Cabir b. Zeyd'e, kişinin malını satarken belirsiz bir kısmını satış dışı tutmasını sorduğumda: "Böylesi bir satış doğru değildir" dedi.

21606. Yunus bildiriyor: "Hasan(-ı Basri), kişinin tarlasındaki hurmaları, bir kaç kürr'ünü istisna ederek satmasını mekruh görür, bunun yerine satmayacağı hurma ağaçlarının bizzat belirlenmesini daha çok beğenirdi.''

21607. Haccac bildiriyor: Ebu Bekr b. Ebi Musa'ya, kişinin malını satarken müşteriye: "Sana sattığımda ortağım" diyerek satmasını sorduğumda böylesi bir şatışı mekruh gördü.

21608. Katade bildiriyor: "Salim, kişinin bir şey satarken, sattı ğı şeyin bir ölçeğini veya birkaç sepetini ya da birkaç yükünü istisna (satış dışı) tutmasını mekruh gördü."

Böylesi Bir Satış Türüne Ruhsat Verenler

21609. Şa’bi bildiriyor: Cabir b. Abdillah, Peygamberimize (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bir deve sattı; ama satarken Medine'ye dönene kadar üzerinde binme şartını koştu.

Tahric: Buhari (2718), Ebu Davud (3499), Tirmizi (1253), Nesai (6233) ve Ahmed (3/299) rivayet etmişlerdir. 37663. hadise de bakınız.

21610. Ebu Bekr b. Amr b. Hazm bildiriyor: "Babam dört bin dirheme hurma sattı, ama satarken sekiz dirhemlik hurmayı satış dışı tuttu."

21611. ibrahim b. ismail b. Mucemma' bildiriyor: "Salim (b. Abdillah), kişinin meyvelerini satarken belirli ölçüdeki meyveyi satış dışı tutmasında bir sakınca görmemiştir."

21612. Ebu Hazım der ki: "ibn Ömer'den incir satın aldık; ancak satarken bir kısmını satış dışı tuttu."

21613. Yezid bildiriyor: "ibn Sirin, birinin meyvelerini saterken üçtebirini veya çeyreği ni veya yarısını satış dışı tutarak satmasında bir sakınca görmezdi."

21614. Malik b. Enes, Ebu'r-Rical'den bildiriyor: "Annem Amre, tarlasındaki meyvelerin bir kısmını satış dışı tutarak satardr."

21615. Abdullah b. Ebi Bekr b. Amr b. Hazm, babasından, o da dedesinden bildiriyor: "Kendisi (Abdullah'ın dedesi) meyvelerini dörtbin veya üçbin dirheme sattı, ancak satarken yediyüz dirhemlik meyveyi satış dışı tuttu."

21616. ibrahim(-i Nehai) der ki: "Kişinin malını, yarısını satış dışı tutarak satmasında bir sakınca yoktur."

21617. Rabiatu'r-Re'y bildiriyor: "Kasım b. Muhammed, meyvelerini, bir kısmını satış dışı tutarak sattı."

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

Altından Olan Borcu Gümüş Olarak Ödemeye Ruhsat Verenler