m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe

Alışveriş

Henüz Teslim Almadığı Malı Satmak

Kişinin Henüz Teslim Almadığı Malı Tevliye Usulü Başkasına Satması

21737. Teymı bildiriyor: "Hasan(-ı Basri), kişinin henüz teslim almadığı malı tevliye yolu (hiç kar almadan aldığı fiyat) ile satmasını mekruh görmüştür."

21738. Said bildiriyor: Katade, kişinin henüz teslim almadığı malı tevliye yolu ile satmasında bir sakınca görmemiş ve: "Bu zaten iyilik yapmaktır" demiştir.

21739. İbn Avn bildiriyor: "Muhammed (b. Sirin) böylesi bir satışı mekruh görmüştür."

21740. Vehb el-Ammiy bildiriyor: "Ata (b. Ebi Rabah), kişinin henüz teslim almadığı malı tevliye yolu ile satmasında bir sakınca görmemiştir."

21741. Yahya b. Said bildiriyor: Said şöyle demiştir: "Her kim bir malı ölçek veya tartı ile satın alırsa onu teslim almadan başkasına satmasın." Yahya der ki: "Said, kişinin bir malı ölçüp tartmadan tevliye yolu ile başkasına satmasında veya başkasını bu mala ortak kılmasında bir sakınca görmezdL"

21742. Said b. el-Müseyyeb, Peygamberimizin (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu bildirir: "Satın alınan malın teslim alınmadan tevliye yolu ile başkasına satılmasında veya başkasını bu mala ortak kılmada bir sakınca yoktur.''

Tahric: Ebu Davud, Merlisıl (198), benzerini de Abdurrezzak (14257) rivayet etmiştir.

Satın Alınan Bir Malın Teslim Alınmadan Önce Başkasına Satılamayacağını Söyleyenler

21743. Hizam b. Hakim bildiriyor: Hakım bana şöyle dedi: "Zekat olarak toplanan mallardan bir miktar tahıl satın aldım. Ancak tahılı teslim almadan önce başkasına satıp kar ettim. Hz. Peygamber'e (Sallallahu aleyhi ve Sellem) gelip bunu sorduğumda bana: "Teslim almadan onu (başkasına) satma" buyurdu.

Tahric: Tayalisi (1318), Abdurrezzak (14214), Şafii (2/143: 476), Ahmed (3/402, 403), Nesai (6194,6195,6196) ve Tahavi, Şerhu'l-Meani (4/38) rivayet etmişlerdir.

21744. İbn Ömer, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu bildirir: "Biriniz tahıl satın aldığı zaman ölçmeden onu başkasına satmasın." İbn Ebi Zaide ise: "ve teslim almadan" ziyadesiyle rivayet etmiştir.

Tahric: Darimi (2559), Ahmed (2/63, 64), Buhari (2124, 2126, 2136), Müslim (3/1161: 34, 35), Ebu Davud (3486) ve İbn Mace (2226) rivayet etmişlerdir.

21745. Atiyye bildiriyor: İbn Ömer'e zeytinyağı, yağ, buğday ve arpa satın alırken parayı peşin verip malı sonradan almayı sorduğumda: "Bir sakıncası yok, ama malı teslim almadan başkasına satma" dedi.

21746. Nati' der ki: Bana bildirilene göre Hakim b. Hizam gıda çeklerini satın alırdı. Ancak İbn Ömer çekin karşılığı olan gıdayı teslim almadan bunları başkasına satmasını yasakladı.

21747. Nati', İbn Ömer vasıtasıyla da Hz. Ömer'den benzerini rivayet eder

21748. Şa'bi der ki: "Dönüşü olmayan kati bir satışla bir malı satın alırsan bu malı teslim almadan başkasına satma."

21749. Yahya b. Said bildiriyor: Said b. el-Müseyyeb: "Tahıl satın aldığın zaman malı teslim almadan başkasına satma" der; ancak başkasını bu mala ortak etme veya (henüz teslim alınmayan) malın parasının verilmesinde bir sakınca görmezdi."

21750. Abdulmelik bildiriyor: Kişinin satın aldığı bir malı teslim almadan başkasına satması konusunda Ata (b. Ebi Rabah): "Malı teslim almadan başkasına satamaz" derdi.

21751. Süfyan, babasından bildiriyor: ibrahim(-i Nehai)'ye, kişinin satın aldığı bir malı teslim almadan başkasına satması konusunun sorulduğunu işittim. ibrahim: "Sadece ölçülüp tartılan mallarda bu tür bir satışa izin verilmişti" karşılığını verdi.

21752. İbn Abbas der ki: "Teslim alınmadan başkasına satılması yasaklanan mal, tahıl cinsi olan mallardır. Ancak diğer malların da (hüküm olarak) tahıl gibi olduğunu düşünüyorum."

Ravileri güvenilirdir.

21753. Harice b. Zeyd bildiriyor: "Zeyd b. Sabit, (ar yapımı sahifeleri henüz teslim almadan başkasına satan kişilere bunu yasaklardı."

21754. İbn Tavus, babasından bildiriyor: İbn Abbas, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu bildirdi: "Kim gıda maddesi satın alırsa malı (teslim alıp) tartmadan başkasına satmasın." İbn Abbas'a: "Peki, neden?" diye sorduğumda: "Görmez misin ki tahılın parasını altın olarak peşin veriyorlar; ancak tahılı daha sonra alıyorlar" karşılığını verdi.

Tahric: Buhari (2132, 2135), Müslim (3/1160: 29 ve sonrası, 31), Ebu Davud (3490),

Tirmizi (1291), Nesai (6189 ve sonrası) ve İbn Mace (2227) rivayet etmişlerdir.

21755. Ebu Hureyre, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu bildirir: "Kim gıda maddesi satın alırsa, malı (teslim alıp) tartmadan başkasına satmasın.''

Tahric: Ahmed (2/329, 337, 349) ve Müslim (3/1162: 39, 40) rivayet etmişlerdir.

Mukatebeli Olan Kölesinin ilk Taksitlerinde Bedelin Bir Kısmmı Bağışlayanlar

21756. Ebu Abdirrahman bildiriyor: " ... Ellerinizin altında bulunanlardan (köleler ve diriyelerden) mukatebe yapmak isteyenlerle, eğer kendilerinde bir hayır (kabiliyet ve güvenilirlik) görüyorsanız, hemen mukatebe yapın. Allah'ın size vermiş olduğu malından siz de onlara verin ... ''[Nur, 33] ayetini açıklarken Hz. Ali: "Burada onlara mal vermekten kasıt, ödemeleri gereken anlaşma bedelinin ilk taksitlerinde bedelin dörttebirini kendisine bağışlamaktır" dedi.

21757. Said b. Cübeyr bildiriyor: "ibn Ömer kişinin, mukatebeli kölesinin ödemesi gereken anlaşma bedelinin ilk taksitlerinde bedelin bir kısmını bağışlamasını mekruh görürdü. Sonradan aciz düşüp ödeyememesi çekincesinden dolayı bu bağışın son taksite saklanmasını uygun görürdü:"

21758. İbn Avn bildiriyor: İbn Sirin köle ile mukatebe yapılacağı zaman anlaşma metnine: "Bedelinin son taksidini de sana bağışlıyorum" diye yazılmasından hoşlanırdı.

21759. Mücahid der ki: IlMukatebe yaptığın kölenin anlaşma bedelinin dörtte birini, kendi malından ödemenin henüz başlarında kendisine verirsin."

21760. İbn Abbas bildiriyor: Hz. Ömer, Ebu Umeyye adında bir kölesiyle mukatebe yaptı. Köle anlaşma bedelinin ilk taksidini getirdiğinde Ömer ona: IlEy Ebu Umeyye! Bu para, diğer taksitleri ödemede sana kolaylık olsun diye senin olsun" dedi. Ebu Umeyye: "Ey müminlerin emiri! Bu bağışı son taksite bıraksaydın" deyince, Ömer: "O zamana kadar hayatta kalamamaktan korkarım" karşılığını verdi ve şu ayeti okudu: " ... Allah'ın size vermiş olduğu malından siz de onlara verin ... "[Nur, 33]

ikrime der ki: Ilislam'da mukatebe bedeli olarak ödenen ilk taksit de Ebu Umeyye'nin bu taksididir.''

21761. Muhammed b. Sirin der ki: "Öncekiler, mukatebe yaptıkları kölelerinin ödemesi gereken bedelin bir bölümünü kendisine bağışlamayı severlerdi."

21762. Abdulmelik bildiriyor: " ... Allah'ın size vermiş olduğu malından siz de onlara verin ... "[Nur, 33] ayeti hakkında Ata (b. Ebi Rabah) şöyle demiştir: "Buradan kasit, onunla yaptığın mukatebe ile Yüce Allah'ın sana ihsan ettiği maldan bir kısmını ona vermendir."

21763, Ata (b. Ebi Rabah) der ki: "Mukatebe yaptığın kölenin ödemesi gereken bedelden gözünden çıkan miktarını ona bağışlarsın. Bunda da ödemenin ilk veya son taksidi gibi bir zaman sınırlaması yoktur."

21764. Haccac, Ata'nın, Kasım da Mücahid'in şöyle dediğini bildirir: "Mukatebe bedelinden bir kısmı köleye bağışlanır."

21765. Leys bildiriyor: " ... Allah'ın size vermiş olduğu malından siz de onlara verin ... "[Nur, 33] ayeti hakkında Ata (b. Ebi Rabah): "Kendi elindeki maldan vermendir" dedi.

21766. Ata bildiriyor: Ebu Abdirrahman bir kölesiyle mukatebe yaptı ve ödemesi gereken bedelin dörttebirini ona bağışladı. Sonra şöyle dedi: "Hz. Ali'nin: " ... Allah'ın size vermiş olduğu malından siz de onlara verin ... "[Nur, 33] ayetinden anladığı da buydu."

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

Kuyuların Harim'i Kaç Arşındır?