m u s a n n e f

İbn Ebi Şeybe

Diyetler

 

Yahudi ile Hıristiyanın Diyetinin Müslümanın Diyeti Gibi Olduğunu Söyleyenler

 

28014. İbn Mes’ud şöyle derdi: "Ehl-i kitaptan olan kişinin diyeti, Müslüman olan kişinin diyeti gibidir."

 

28015. Abdullah (b. Mes’ud) der ki: "Müslümanlarla anlaşması veya zimmeti olan birinin diyeti, hür olan müslümanın diyeti gibidir."

Süfyan der ki: Bundan sonrasında Ali b. EbITalha: "Ben de bunun böyle olduğunu biliyorum" dedi.

 

28016. Abdullah (b. Mes’ud) der ki: "Müslümanlarla anlaşması veya zimmeti olan birinin diyeti, hür olan müslümanın diyeti gibidir."

 

28017. Alkame der ki: "Müslümanlarla anlaşması olanın diyeti, müslümanın diyeti gibidir."

 

28018. Mücahid ve Ata: "Müslümanlarla anlaşması olanın diyeti, müslümanın diyeti gibidir" dediler.

 

28019. Eş'as, Şa'bi'nin, Hakem ile Hammad da İbrahim(-i Nehai)'nin şöyle dediğini naklederler: "Yahudi, Hıristiyan, Mecusi ve anlaşmalı olanların diyeti, müslüman olanların diyeti gibidir. Bunlardan olan kadınların diyeti de erkeklerinin diyetinin yarısı kadardır." Ravi ekledi: Şa’bi bu konuda şu ayeti okurdu: " ... Eğer (öldürülen kişi) kendileriyle aranızda antlaşma bulunan bir toplumdan ise ailesine teslim edilecek bir diyet gerekir."[Nisa, 92]

 

28020. Eyyub bildiriyor: Zühri'nin şöyle dediğini işittim: "Anlaşmalı olanın (zimminin) diyeti, müslümanın diyeti gibidir." Sonra Zühri şu ayeti okudu: " ... Eğer (öldürülen kişi) kendileriyle aranızda antlaşma bulunan bir toplumdan ise ailesine teslim edilecek bir diyet gerekir."[Nisa, 92]

 

28021. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Müşriklerden Müslümanlarla anlaşması bulunanların diyeti, Müslümanların diyeti gibidir."

 

 

 

"Zimmi Olanın Diyeti Müslümanın Diyetinin Yarısı veya Daha Azı Kadardir'' Diyenler

 

28022. Amr b. Şuayb, babasından, o da dedesinden, Hz. Peygamber'in (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder: "KaHrin diyeti, müminin diyetinin yarısı kadardır.''

 

Tahric: Ahmed (2/180), Ebu Davud (4573), Tirmizi (1413, "hasen"), Nesai (7009, 7010), İbn Mace (2644), İbn Ebi Asım, Diyat (70), İbn Huzeyme (2280), Darakutni (3/171: 260) ve Beyhaki (8/29)

 

 

 

28023. Ömer b. Abdilazız der ki: "Anlaşmalı olanın diyeti, müslümanın diyetinin yarısı kadardır.''

 

28024. Hişam der ki: Ömer b. Abdilazız'in mektubunda şunu okudum: "Yahudi ve Hıristiyan olanın diyeti, müslümanın diyetinin üçtebiri kadardır."

 

28025. Ömer b. el-Hattab der ki: "Yahudi ve Hıristiyan olanın diyeti, dörtbin dirhem, Mecusi olanın diyeti ise sekizyüz dirhemdir."

 

28026. ikrime ile Hasan derler ki: "Yahudi ve Hıristiyan olanın diyeti, dörtbin dirhem; Mecusi olanın diyeti ise sekizyüz dirhemdir."

 

28027. Süleyman b. Yesar der ki: "insanlar ilk zamanlarda Mecusiler için diyet olarak sekizyüz dirheme hükmederlerdi. Yahudi ile Hıristiyanların diyetini de kendi aralarındaki diyet gibi yaparlardı. Ancak sonraları bunu (Yahudi ile Hıristiyanların diyetini) altıbin dirheme indi rm işlerdir."

 

28028. Ata (b. Ebi Rabah) der ki: "Yahudi ve Hıristiyan olanın diyeti dörtbin dirhem, Mecusi olanın diyeti de sekizyüz dirhemdir."

 

28029. Nafi' ve Amr b. Dınar: "Yahudi ve Hıristiyan olanın diyeti, dörtbin dirhemdir" dediler.

 

28030. Said b. el-Müseyyeb bildiriyor: "Hz. Osman, Yahudi ve Hıristiyan olanın diyeti olarak dörtbin dirheme hükmetti."

 

 

 

"Zimmi Birini Öldüren Müslüman Bunun Karşılığında Öldürülür" Diyenler

 

28031. Abdurrahman b. el-Beylemanı der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) zimmilerden (Ehl-i kitaptan) birini öldüren kıble ahalisinden bir müslümanı, cinayetinin karşılığı olarak öldürdü ve şöyle buyurdu: "Zimmete vefa, en çok bana yaraşır.''

 

Tahric: Darakutni 3/135 (167) rivayet etmiştir. Başka kanallarla ise Abdurrezzak (18514), Darakutni (165, 166), Beyhaki (8/30, 31), Ebu Davud, Merasil (250,251) ve Tahavi (3/195)

 

 

 

28032. Hz. Ali ile Abdullah (b. Mes’ud) der ki: "Müslüman biri, şayet Yahudi veya Hıristiyan birini öldürürse buna karşılık öldürülür."

 

28033. Meymun b. Mihran bildiriyor: Müslümanlardan biri, bir Yahudiyle karşılaşınca Yahudinin karısını çok beğendi ve onu öldürüp karısını aldı. Ömer b. Abdilaziz'e durumu bildiren bir mektup yazılınca Ömer: "Adamı ölenin velilerine teslim edin" şeklince bir cevap yazdı. Bunun üzerine müslümanı ölen Yahudinin annesine teslim ettik. Adamın annesi de müslümanın kafasını bir kaya parçası veya hurma döğülen havanla vurup kırdı. Ancak müslüman adamın Yahudiyi öldürdüğüne dair bir delil mi getirildi, yoksa adamın kendisi mi itiraf etti, bilmiyorum.

 

28034. Nezzal b. Sebre der ki: Kufe ahalisi süvarilerinden (Müslüman) biri Hire ahalisinden ve ibadılerden (Hıristiyan) olan bir adamı öldürdü. Bu konuda Ömer b. el-Hattab: "Müslümanı kısas için maktulün kardeşine verin!'' şeklinde bir yazı yazınca, adam ölenin kardeşine teslim edildi, o da onu öldürdü. Daha sonra Ömer'den: "O müslümanı öldürmeyin'' diye bir ferman geldi; ancak maktOlün kardeşi onu öldürmüştü.

 

28035. ibrahim (-i Nehai) der ki: "Anlaşmalı birini (zımmiyi) öldürmesi durumunda Müslüman (kısasen) öldürülür.''

 

28036. Mansur bildiriyor: Zimmı olan birini kasten öldüren Müslüman hakkında İbrahim(-i Nehai): "Buna karşılık o da öldürülür!'' dedi.

 

28037. Ebu Nadra der ki: "Bana bildirilene göre Ömer b. el-Hattabı zimmet ahalisinden birini öldüren bir müslümanı kısas olarak öldürttü.''

 

28038. İbrahim(-i Nehai) bildiriyor: "Ömer b. el-Hattabı Hıre ahalisinden (Hıristiyan) birini öldüren bir müslümanı kısas yaparak öldürttü.''

 

28039. Hafs bildiriyor: Musavir'in şöyle dediğini işittim: "Her kim Muhammed'in verdiği zimmete (emana) onlardan birini öldürerek ihanet ederse siz de onu öldürün!"

 

28040. Haris b. Abdirrahman bildiriyor: Medine ahalisinden (Müslüman) biri Nabat ahalisinden (zimmı) bir adamı ziyarete gitti ve tuzak kurarak onu öldürdü. Bunun üzerine Müslüman katil, o zamanın Medine kadısı olan Eban b. Osman'a götürüldü. Eban da zimmı olanı öldüren bu müslümanın öldürülmesini emretti.

 

28041. Nezzal b. Sebre bildiriyor: Müslümanlardan biri, Hire ahalisinden (Hıristiyan) olan bir adamı öldürdü. Bu konuda Ömer b. el-Hattab'a yazı yazılınca, Ömer de: "Ona karşılık müslümanı öldürün!" diye bir cevap yazdı. Bunun üzerine maktOlün kardeşi olan Huneyn'e: "Onu öldür!" denildi; ancak Huneyn: "Öfkelendiğim zaman öldüreceğim" karşılığını verdi. Bu arada Ömer b. el-Hattab'a katil olan kişinin Müslümanların savaşçılarından biri olduğu haberi ulaşınca: "Ölene karşılık müslümana kısas yapmayın!" diye yeni bir ferman yazdı. Ancak yazı geldiğinde Huneyn onu öldürmüştü.

 

 

 

Kafire Karşılık Müslümanın Öldürülemeyeceğini Söyleyenler

 

28042. Ebu Cuhayfe bildiriyor: Hz. Ali'ye: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) katından yanınızda Kur'an'dan başka (yazılı) bir şeyler var mı?" diye sorduğumuzda şöyle dedi: "Hayır! Daneyi yaran, rüzgarı gönderene andolsun ki Yüce Allah'ın kişiye Kur'an'dan bir şeyler anlamasını ihsan etmesi ile şu sahifede yazılı olanlar dışında bir şey yok!" Ona: "Dediğin sahifede ne var?" diye sorduğumda ise: "Diyetin hükümleri, esirin kurtarılması ve müslümanın kafir karşılığında (kısas olarak) öldürülemeyeceği var" dedi.

 

Tahric: Ahmed (1/79), Darimi (2356), Buhari (111, 6903), Nesai (6946), Tirmizi (1412, "hasen sahih") ve İbn Mace (2658) rivayet etmişlerdir.

 

 

 

28043. Amr b. Şuayb, babasından, o da dedesinden, Hz. Peygamber'in (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder: "Bir mümin (kısas olarak) bir kafire karşılık öldürülemez."

 

Tahric: Ahmed (2/178, 180), Ebu Davud (2745, 4520), Tirmizi (1413, "hasen sahih"), İbn Mace (2644, 2659, 2685), İbnu'l-Carud (771, 1052, 1073), İbn Huzeyme (2280), ve İbn Ebi Asım, Diyat (sh. 162) ve İbn Abdilber, İslizkar (25/176)

 

 

 

28044. Ata, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder: "Bir Müslüman (kısas olarak) bir kafire veya hala anlaşması süren bir anlaşmalıya (zımıniye) karşılık öldürülemez."

 

Tahric: Bunun şahitleri vardır: Ahmed (1/122), Ebu Davud (4519), Nesai (6936), Tahavi (3/192) ve Hakim (2/141)

 

 

 

28045. Ebu'l-Melih bildiriyor: Kabilesinden biri, Yahudi birini akla öldürdü. Dava Ömer b. el-Hattab'a intikal edince Müslüman olanın Yahudiye dörtbin dirhem ödemesine hükmetti ve kısas uygulamadı.

 

28046. Hişam bildiriyor: Hasan(-ı Basri)'ye, Yahudi veya Hıristiyan birini öldüren müslümanın durumu sorulunca: "Kasten öldürmüş olsa dahi bir Müslüman bir Yahudi veya Hıristiyana karşılık öldürülmez" dedi.

 

28047. Ata (b. Ebi Rabah) der ki: "Bir Müslüman, bir Yahudi veya Hıristiyana karşırık öldürülmez, ancak diyeti öder."

 

28048. Hz. Ali der ki: "Yürürlükte olan sünnet, bir müminin bir kafire, hür olanın da köleye karşılık (kısas olarak) öldürülemeyeceğidir."

 

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

 

Erkeğin Kadını Kasten Öldürmesi