m u s a n n e f

İbn Ebi Şeybe

Diyetler

 

Birinin Başını Yaran Kişiye Kısas Yapılırken Ölmesi

 

28230. Şeybanı bildiriyor: Bir kişiyi yaralayan ve kendisine kısas yapılırken ölen kişi hakkında Şa’bi: "Ölen kişinin diyetinden yaralanan kişinin yarasının diyeti ödenir" dedi. Abdullah b. Zekvan (Ebu'z-Zinad) ise: "Yaralanan kişinin, ölen kişinin diyetinde herhangi bir payı yoktur" dedi .

 

28231. ibrahim (-i Nehai) der ki: "Böylesi bir durumda yaralanan kişinin yarasının diyeti ölen kişiye verilecek olan diyetten düşülür."

 

28232. Abdullah (b. Mes’ud) der ki: "Ölen kişinin diyetinden yaralanan kişinin yarasının diyeti düşülür. Kendisi için kısas yapılan (yaralanan) kişi de diyetin kalan kısmından sorumlu tutulur."

 

28233. Zühri der ki: "Kısas yapılan kişi kısas esnasında ölürse, kendisi için kısas yapılan (yaralanan) kişi ölenin diyetinden sorumlu tutulur."

 

28234. Alkame der ki: "Kısas sonucunda (yaralanan veya yaralayıp kısası yapılan kişiden) hangisi ölürse, diğeri onun diyetini öder."

 

28235. Hakem (b. Uteybe) der ki: Hacdayken izin alarak Ziyad b. Cübeyr'in yanına girdim. Bana, birinin başını yaran ve kısas yapılırken ölen kişinin durumunu sordu. Ben: "Kendisi için kısas yapılan (başı yarılan) kişinin diyeti ödemesi gerekir; ancak başının yarılmasının diyeti de bu diyetten düşülür" dedim. Sonra verdiğim bu cevaptan endişelendimı İbrahim(-i Nehai) de gelince ona bu soruyu sordum. O da: "Kendisi için kısas yapılan kişinin diyet ödemesi gerekir" dedi.

 

28236. Şu'be bildiriyor: Bu durumu Hakem (b. Uteybe) ile Hammad (b. Ebi SüleymanYa sorduğumda: "Kendisi için kısas yapılan kişinin diyet ödemesi gerekir" karşılığını verdiler. Hammad ayrıca: "Diyetten, başı yarılan kişinin bu yarasının diyeti düşülür" dedi.

 

28237. İbrahim(-i Nehai) ve Şa'bi: "Kendisi için kısas yapılan kişinin diyet ödemesi gerekir. Verilecek diyetten de başı yarılan kişinin bu yarasının diyeti düşülür" dediler.

 

28238. Tavus ile Ata (b. Ebi Rabah): "Kendisi için kısas yapılan kişinin diyet ödemesi gerekir. Verilecek diyetten de herhangi bir şey düşülmez" dediler.

 

 

 

Kısas Yapılırken Ölmesi Durumunda Herhangi Bir Diyetin Gerekmediğini Söyleyenler

 

28239. Amir(-i Şa’bi) ile Hz. Ali: "Yüce Allah'ın Kitab'ındaki hükme göre kısası yapılırken ölen kişinin diyeti olmaz" dediler,

 

28240. Said de Hz. Ömer'den aynı yönde bir fetva nakleder.

 

28241. Hişam bildiriyor: Kısas yapılırken ölen kişi hakkında Hasan(-ı Basri) şöyle dedi: "Diyeti yoktur; zira onu öldüren Allah'ın Kitab'ının hükmüdür."

 

28242, Yunus bildiriyor: Kısas yapılırken ölen kişi hakkında Hasan(-ı Basri): "Diyeti yoktur" dedi.

 

28243. Ebu Said (el-Hudri) bildiriyor: Hz. Ebu Bekr ile Ömer: "Had uygulanırken ölen kişinin diyeti yoktur" dediler,

 

28244. Hişam bildiriyor: Kendisine had uygulanırken ölen kişi hakkında Hasan(-ı Basri) ile Muhammed (b. Sirin) şöyle dediler: "Diyeti olmaz."

 

28245. Hz. Ali der ki: "Kişiye zina veya hırsızlık veya zina iftirasından dolayı had (ceza) uygulanırken, ölmesi durumunda diyeti olmaz,"

 

28246. Hz. Ali der ki: "Kendisine bir şeyden dolayı had (şeri ceza) uygularken ölen hiç kimse için teessüf etmiş değilim, Sadece içki için had uygularken ölen kişiye diyeti gerekli kılanm." Süfyan'ın rivayetinde ilave olarak Hz. Alinin şu sözü geçer: "Çünkü Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bu (içki) konu(sun)da sabit bir sünneti yoktur."

 

28247. Ubeyd b. Umeyr, Hz. Ali ile Ömer'in şöyle dediklerini nakleder: "Kendisine kısas uygulanırken ölen kişinin diyeti olmaz,"

 

 

 

Demirle Olan Ölümün Kasıtlı Öldürme Olduğunu Söyleyenler

 

28248. Hz. Ali ile Abdullah (b, Mes’ud) derler ki: "Kasıtlı öldürmeler, silahla gerçekleşen öldürmelerdir."

 

28249. İbn Cüreyc de Ata'dan bu fetvanın aynısını nakleder.

 

28250. Said b. el-Müseyyeb der ki: "Kasıtlı öldürme, iğne ve daha üstü aletlerle gerçekleşen öldürmelerdir."

 

28251. Mesruk der ki: "Kasıtlı öldürme, demirle gerçekleştirilen öldürmedir."

 

28252. Şa’bi der ki: "Demirle yapılan her saldırı, kasıtlı saldırılar hükmünde sayılır."

 

28253. Hasan(-ı Basri) der ki: "Demir dışında bir şeyle vurduktan sonra vurana kısas uygulanmaz."

 

28254. Nu'man b. Beşir, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder: "Kılıçla olmadıktan sonra her türlü öldürme, hatayla öldürme sayılır ve her hatalı öldürme için de diyet ödenir.''

 

Tahric: Ahmed (1/272) ve Darakutni (3/106:84).

 

 

 

28255. ibrahim (-i Nehai) der ki: "Kasıtlı öldürmeler, silahla gerçekleşen öldürmelerdir."

 

 

 

Kişinin Birine Defalarca Kayayla Vurması

 

28256. Ziyad b. ilaka, bir adamdan bildiriyor: "Adamın biri, birine kaya parçasıyla vurup öldürdü. Bunun üzerine Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) katile kısas yaptı."

 

Tahric: Beyhaki (8/43), Buhari, Tarih (7/1903), Taberani, M. el-Kebir (20/710), İbn Hacer, İsabe (6/79) ve İbn Adiy (2161).

 

 

 

28257. ibrahim (-i Nehai) der ki: "Kayayla birine vurma, kasıtlı öldürmeler hükmündedir ve kısas gerektirir."

 

28258. Ubeyd b. Umeyr der ki: "Sert karakterli biri, bir kaya veya bir odun parçasını eline alıp başka birinin kafasını parçalıyar! Bundan daha kasıtlı bir şey var mı ki?"

 

28259. Hz. Ömer der ki: "Biriniz eline aldığı bıçak benzeri keskin bir şeyle diğer bir kardeşine saldırıyor. Şayet böyle yaparak birini öldüren bir kişi bana getirilirse bilin ki buna karşılık ona kısas uygularım!"

 

28260. Zühri der ki: "Kişi başka birine sopayla kasıtlı olarak vurur mu? Şayet vurulan kişi, bundan dolayı ölürse ona vuran da öldürülür."

 

28261. Hz. Ali der ki: "Kasıtlı öldürmeye benzeyen öldürmeler sopa, taş veya kemikle gerçekleşen öldürmelerdir."

 

28262. Şa’bi der ki: "Kişi sopayla birine vurduğu zaman birkaç defa vurması (ve vurduğu kişinin ölmesi) durumunda o da öldürülür."

 

28263. Şu'be bildiriyor: Hakem (b. Uteybe) ile Hammad (b. EblSüleyman)'a, kişinin birine sopayla vurması sonucu ölmesi konusunu sorduğumda Hakem: "Kısas yapılmaz" dedi. Hammad ise: "O da öldürülür" karşılığını verdi.

 

28264. Amir(-i Şa'bl) der ki: "Kişi birine sopayla birden fazla vurup da öldürürse (kasıtlı öldürmelerden sayılır ve) kısas yapılır."

 

28265. Enes bildiriyor: "Yahudinin biri bir kadını, başını taşla ezerek öldürünce Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) adamın da başının iki taş arasında ezilmesini emretti."

 

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

 

Kişinin Birden Çok Kişi Tarafından Öldürülmesi