Sahih İbn Hibban

BİRR VE İHSAN

ANA SAYFA Kur’an Hadis Sözlük Biyografi

باب حق الوالدين

Bab: Anne-Babanın Hakkı

Ana Baba'ya İyilik, Ana Baba'nın Sözünü Dinlemek, Ana Baba'yı İnkar

[ 409 ] أخبرنا عبد الله بن صالح البخاري ببغداد حدثنا الحسن بن علي الحلواني حدثنا عمران بن أبان حدثنا مالك بن الحسن بن مالك بن الحويرث عن أبيه عن جده قال صعد رسول الله صلى الله عليه وسلم المنبر فلما رقي عتبة قال آمين ثم رقي عتبة أخرى فقال آمين ثم رقي عتبة ثالثة فقال آمين ثم قال أتاني جبريل فقال يا محمد من أدرك رمضان فلم يغفر له فأبعده الله قلت آمين قال ومن أدرك والديه أو أحدهما فدخل النار فأبعده الله قلت آمين فقال ومن ذكرت عنده فلم يصل عليك فأبعده الله قل آمين فقلت آمين

409- Malik b. el-Hasan b. Malik b. el-Huveyris, babasından, o da dedesinden naklen bildiriyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) minbere çıkıyordu. Bir basamak çıktığında: "Amın" dedi. Bir basamak daha çıktığında yine: "Amın'' dedi. Üçüncü basamağı da çıkıp: "Amın" dedikten sonra şöyle buyurdu: "Bana Cebrail geldi ve: ‘‘Ey Muhammed! Kim Ramazan ayına ulaşır da bağışlanmazsa, Allah onu (rahmetinden) uzaklaştırsın’‘ dedi. Ben de: ‘‘Amın'' dedim. Cebrail: ‘‘Kim anne ve babasına veya birine yetiştiği halde ölüp da Cehenneme girerse Allah onu (rahmetinden) uzaklaştırsın’‘ deyince: ‘‘Amın'' dedim. Cebrail: ‘‘Kim yanında anıldığın halde sana salavat getirmezse Allah onu (rahmetinden) uzaklaştırsın. Amin de’‘ deyince de: ‘‘Amın’‘ dedim."

[Tahric:] Elbani: Sahih liğayrihi (et-Ta'lıku'r-rağıb 2/66); Şuayb: İsnadı sahih liğayrihi'dir.

قال أبو حاتم في هذا الخبر دليل على أن المرء قد استحب له ترك الانتظار لنفسه ولا سيما إذا كان المرء ممن يتأسى بفعله وذاك أن المصطفى صلى الله عليه وسلم لما قال له جبريل من أدرك رمضان فلم يغفر له فأبعده الله بادر صلى الله عليه وسلم بأن قال آمين وكذلك في قوله ومن أدرك والديه أو أحدهما فدخل النار أبعده الله فلما قال له ومن ذكرت عنده فلم يصل عليك فأبعده الله فلم يبادر إلى قوله آمين عند وجود حظ النفس فيه حتى قتال جبريل قل آمين قال قلت آمين أراد به صلى الله عليه وسلم التأسي به في ترك الانتصار للنفس بالنفس إذ الله جل وعلا هو ناصر أوليائه في الدارين وإن كرهوا نصرة الأنفس في الدنيا

Ebu Hatim der ki: Bu hadis kişinin, özellikle örnek alınan biri ise sadece kendisi için yardım beklentisi içinde olmamasının müstehab olduğuna dair delillerden biridir. Zira Cebrail, Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Kim Ramazan ayına ulaşır da bağışlanmazsa, Allah onu (rahmetinden) uzaklaştırsın" deyince, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) hemen: "Amin" demiştir. Cebrail: "Kim anne ve babasına veya birine yetiştiği halde ölüp de Cehenneme girerse Allah onu (rahmetinden) uzaklaştırsın" deyince de hemen "Amin" demiştir. Ancak Cebrail:

"Kim yanında anıldığın halde sana salavat getirmezse Allah onu (rahmetinden) uzaklaştırsın" deyince Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) kendisine özel olan bu durumda hemen "Amin" dememiş, Cebrail "Amin" demesini istedikten sonra "Amin" demiştir. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bununla örnek alınan kişinin diğerlerinden ayrı olarak sadece kendisine yardım ve destek verilmesini istememesi gerektiğini göstermek istemiştir. Müslümanlar dünyada başkalarının yardımını her ne kadar istemeseler de, her iki cihanda dostlarına yardım eden Yüce Allah'tır.

ذكر خبر أوهم من لم يحكم صناعة العلم أن مال الابن يكون للأب

ilimde Derinliği Olmayana Oğulun Malının Babasına Ait Olacağı izlenimi Veren Haber

[ 410 ] أخبرنا إسحاق بن إبراهيم التاجر بمرو حدثنا حصين بن المثنى المروزي حدثنا الفضل بن موسى عن عبد الله بن كيسان عن عطاء عن عائشة رضى الله تعالى عنها أن رجلا أتى رسول الله صلى الله عليه وسلم يخاصم أباه في دين عليه فقال نبي الله صلى الله عليه وسلم أنت ومالك لأبيك

410- Hz. Aişe bildiriyor: Bir adam, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'in yanına vardı. Bu adam, kendisinin alacağı bir borç hususunda babasıyla münakaşa ediyordu. Bunun üzerine Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Sen ve malın, babana aitsiniz!" buyurdu.

[Tahric:] Elbani: Sahih liğayrihi (Mişkat 3354; el-İrva' 838); Şuayb: Hadis sahihtir. Bak hadis no: 4262.

قال أبو حاتم معناه أنه صلى الله عليه وسلم زجر عن معاملته أباه بما يعامل به الأجنبيين وأمر ببره والرفق به في القول والفعل معا إلى أن يصل إليه ماله فقال له أنت ومالك لأبيك لا أن مال الابن يملكه الأب في حياته عن غير طيب نفس من الابن به

Ebu Hatim der ki: Resülullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) burada adamın. yabancılara gösterdiği muameleyi babasına göstermesini kınamış, ona hem söz. hem de fiilleriyle yumuşak davranması ve iyilikte bulunmasını emretmiştir. "Sen ve malın, babana aitsiniz" sözüyle malından ona infakta bulunmasını istemiştir. Yoksa bundan kasıt, kendisi henüz hayatta iken gönül rızası olmadan babasının onun malına sahibi olacağı değildir.

ذكر الزجر عن السبب الذي يسب المرء والديه به

Kişinin Ebeveynine Sövmesinin Yasaklanış Nedeni

[ 411 ] أخبرنا عبد الله بن محمد بن سلم قال حدثنا الحسين بن الحسن قال حدثنا يحيى بن زكريا بن أبي زائدة عن مسعر بن كدام عن سعد بن إبراهيم عن حميد بن عبد الرحمن عن عبد الله بن عمرو قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم من الكبائر أن يسب الرجل والديه قيل وكيف يسب الرجل والديه قال يتعرض للناس فيسب والديه

411- Abdullah b. Amr der ki: Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Kişinin anne babasına sövmesi büyük günahlardandır" buyurdu. "Kişi anne babasına nasıl söver ki?" diye sorulunca da: "insanlara karşılık verip anne ve babasına söver" buyurdu.

[Tahric:] Elbani: Sahih liğayrihi (Mişkat 3354; el-İrva' 838); Şuayb: Hadis sahihtir. Ahmed 2/164; Buhari 5973; Müslim 90; Ebu Davud 5141; Tirmizi 1902; Bak hadis no: 412.

ذكر الخبر المدحض قول من زعم أن هذا الخبر وهم فيه مسعر بن كدام

Bu Hadiste Mis'ar b. Kidam'ın Yanıldığını iddia Edenin Kavlini Çürüten Haber

[ 412 ] أخبرنا عمر بن محمد الهمذاني قال حدثنا محمد بن بشار قال حدثنا محمد بن جعفر ويحيى بن سعيد قالا حدثنا شعبة عن سعد بن إبراهيم عن حميد بن عبد الرحمن عن عبد الله بن عمرو عن النبي صلى الله عليه وسلم قال إن من أكبر الكبائر أن يسب الرجل والديه قال وكيف يسب الرجل والديه قال يسب أبا الرجل فيسب أباه ويسب أمه فيسب أمه

412- Abdullah b. Amr bildiriyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "En büyük günah, kişinin anne babasına sövmesidir" buyurunca: "Ey Allah'ın Resulü! Kişi nasıl anne babasına söver ki?" diye soruldu. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Birinin babasına söver, o da babasına söverek karşılık verir. Yine birinin annesine söver, o da annesine söverek karşılık verir" buyurdu.

[Tahric:] Elbani: Sahih (et-Ta'liku'r-rağıb 3/221); Şuayb: İsnadı Buhari ve Müslim'in şartlarına göre sahihtir. Ahmed 2/195; Bak hadis no: 411.

ذكر الزجر عن أن يرغب المرء عن آبائه إذ استعمال ذلك ضرب من الكفر

Küfrün Bir Türü Olması Dolayısıyla Kişinin Anne-Babasından Yüz Çevirmesinin Kınanması

[ 413 ] أخبرنا أبو يعلى قال حدثنا سريج بن يونس قال حدثنا هشيم قال سمعت الزهري يحدث عن عبيد الله بن عبد الله قال حدثني بن عباس قال انقلب عبد الرحمن بن عوف إلى منزله بمنى في آخر حجة حجها عمر بن الخطاب فقال إن فلانا يقول لو قد مات عمر بايعت فلانا قال عمر إني قائم العشية في الناس وأحذرهم هؤلاء الذين يريدون أن يغصبوهم أمرهم قال عبد الرحمن فقلت لا تفعل يا أمير المؤمنين فإن الموسم يجمع رعاع الناس وغوغاءهم وإن أولئك الذين يغلبون على مجلسك إذا أقمت في الناس فيطيروا بمقالتك ولا يضعوها مواضعها أمهل حتى تقدم المدينة فإنها دار الهجرة فتخلص بعلماء الناس وأشرافهم وتقول ما قلت متمكنا ويعون مقالتك ويضعونها مواضعها فقال عمر لئن قدمت المدينة سالما إن شاء الله لا تكلمن في أول مقام أقومه فقدم المدينة في عقب ذي الحجة فلما كان يوم الجمعة عجلت الرواح في شدة الحر فوجدت سعيد بن زيد قد سبقني فجلس إلى ركن المنبر الأيمن وجلست إلى جنبه تمس ركبتي ركبته فلم أنشب أن طلع عمر فقلت لسعيد أما إنه سيقول اليوم على هذا المنبر مقالة لم يقلها منذ استخلف قال وما عسى أن يقول فجلس عمر على المنبر فحمد الله وأثنى عليه بما هو أهله ثم قال أما بعد فإني قائل لكم مقالة قدر لي أن أقولها لا أدري لعلها بين يدي أجلي فمن عقلها ووعاها فليحدث بها حيث انتهت به راحلته ومن لم يعقلها فلا يحل لمسلم أن يكذب علي إن الله تبارك وتعالى بعث محمدا صلى الله عليه وسلم وأنزل عليه الكتاب فكان فيما أنزل عليه آية الرجم فقرأ بها ورجم رسول الله صلى الله عليه وسلم ورجمنا بعده وأخاف إن طال بالناس زمان أن يقول قائل ما نجد آية الرجم في كتاب الله فيضلوا بترك فريضة أنزله الله والرجم حق على من زنى من الرجال والنساء إذا قامت البينة أو كان حمل أو اعتراف وأيم الله لولا أن يقول الناس زاد عمر في كتاب الله لكتبتها ألا وإنا كنا نقرأ لا ترغبوا عن آبائكم فإن كفرا بكم أن ترغبوا عن آبائكم ثم إن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال لا تطروني كما أطرت النصارى عيسى بن مريم فإنما أنا عبد فقولوا عبد الله ورسوله ألا وإنه بلغني أن فلانا قال لو قد مات عمر بايعت فلانا فمن بايع امرأ من غير مشورة من المسلمين فإنه لا بيعة له ولا للذي بايعه فلا يغترن أحد فيقول إن بيعة أبي بكر كانت فلتة ألا وإنها كانت فلتة إلا أن الله وقى شرها وليس منكم اليوم من تقطع إليه الأعناق مثل أبي بكر ألا وإنه كان من خيرنا يوم توفى الله رسوله صلى الله عليه وسلم إن المهاجرين اجتمعوا إلى أبي بكر وتخلف عنا الأنصار في سقيفة بني ساعدة فقلت لأبي بكر انطلق بنا إلى إخواننا من الأنصار ننظر ما صنعوا فخرجنا نؤمهم فلقينا رجلان صالحان منهم فقالا أين تذهبون يا معشر المهاجرين فقلت نريد إخواننا من الأنصار قال فلا عليكم أن لا تأتوهم اقضوا أمركم يا معشر المهاجرين فقلت والله لا نرجع حتى نأتيهم فجئناهم فإذا هم مجتمعون في سقيفة بني ساعدة وإذا رجل مزمل بين ظهرانيهم فقلت من هذا فقالوا سعد بن عبادة قلت ما له قالوا وجع فلما جلسنا قام خطيبهم فحمد الله وأثنى عليه ثم قال أما بعد فنحن أنصار الله وكتيبة الإسلام وقد دفت إلينا يا معشر المسلمين منكم دافة وإذا هم قد أرادوا أن يختصوا بالأمر ويخرجونا من أصلنا قال عمر فلما سكت أردت أن أتكلم وقد كنت زورت مقالة قد أعجبتني أريد أن أقولها بين يدي أبي بكر وكنت أداري منه بعض الحد وكان أحلم مني وأوقر فأخذ بيدي وقال أجلس فكرهت أن أغضبه فتكلم فوالله ما ترك مما زورته في مقالتي إلا قال مثله في بديهته أو أفضل فحمد الله وأثنى عليه ثم قال أما بعد فما ذكرتم من خير فأنتم أهله ولن يعرف العرب هذا الأمر إلا لهذا الحي من قريش هم أوسط العرب دارا ونسبا وقد رضيت لكم أحد هذين الرجلين فبايعوا أيهما شئتم وأخذ بيدي ويد أبي عبيدة بن الجراح وهو جالس بيننا فلم أكره شيئا من مقالته غيرها كان والله لأن أقدم فتضرب عنقي في أمر لا يقربني ذلك إلى إثم أحب إلي من أن أؤمر على قوم فيهم أبو بكر فقال فتى الأنصار أنا جذيلها المحكك وعذيقها المرجب منا أمير ومنكم أمير يا معشر قريش فكثر اللغط وخشيت الاختلاف فقلت ابسط يدك يا أبا بكر فبسطها فبايعته وبايعه المهاجرون والأنصار ونزونا على سعد فقال قائل قتلتم سعدا فقلت قتل الله سعدا فلم نجد شيئا هو أفضل من مبايعة أبي بكر خشيت إن فارقنا القوم أن يحدثوا بعدنا بيعة فإما أن نبايعهم على ما لا نرضى وإما أن نخالفهم فيكون فسادا واختلافا فبايعنا أبا بكر جميعا ورضينا به قال أبو حاتم قول عمر قتل الله سعدا يريد به في سبيل الله

413- İbn Abbas der ki: Ömer b. el-Hattab'ın son haccında Abdurrahman b. Avf, Mina'daki evine döndüğünde: "Filan kişi: ‘‘Şayet Ömer ölürse falan kişiye biat edeceğim’‘ diyor" dedi. Ömer: "Bu akşam kalkıp insanlara bir konuşma yapacağım ve idareyi ellerinden gaspetmek isteyen bu kişilere karşı onları uyaracağım" karşılığını verdi. Abdurrahman: "Ey müminlerin emiri! Böyle yapma! Zira hac mevsimi cahil ve başıboş insanları da bir araya getirmiş durumda. insanlara konuşma yapacağın zaman çevrende çoğunluğu oluşturacak kişiler bunlar olabilir. Bir konuşma yapıp, bunu senden duyanların anlamamalarından ve farklı bir şekilde başkalarına aktarmalarından korkarım. Medine'ye dönene kadar bekle. Zira Medine hicret yurdudur. Orada bilgili ve saygın insanları bulursun. Söylemek istediklerini istediğin şekilde söyler, onlar da demek istediğini anlar ve olması gerektiği gibi başkalarına aktarırlar" deyince, Ömer: "inşallah Medine'ye sağ salim bir şekilde ulaşırsam ilk fırsatta bu konuda bir konuşma yapacağım" karşılığını verdi.

Zilhicce ayının sonlarına doğru Ömer, Medine'ye döndü. Cuma günü olduğunda hava aşırı sıcak diye erkenden (Mescid'e) gittim. Ancak Said b. Zeyd'in benden önce geldiğini ve minberin sağ direğine dayanıp oturduğunu gördüm. Dizim dizine değecek şekilde yanında oturdum. Çok geçmeden Ömer çıkıp geldi. Said'e: "Şimdi bu minber üzerinde, halife oldu olalı benzerini yapmadığı bir konuşmayı yapacak" dediğimde, Said: "Ne söyleyebilir ki?'' karşılığını verdi.

Nihayet Ömer minbere çıkıp oturdu. Sonra Yüce Allah'a layıkıyla hamdü senada bulunup şöyle dedi: "Sonrasına gelince, size yapmam takdir edilen bir bir konuşma yapacağım ve belki de ölümümden önceki son konuşma olacaktır. Söyleyeceklerimi anlayıp kavrayan kişi gittiği her yerde başkalarına aktarsın Fakat diyeceklerimi anlayamayacaklar bilsin ki benim adıma yalan söylemek hiçbir müslümana helal değildir. Yüce Allah, Muhammed'i (Sallallahu aleyhi ve Sellem) gönderdi ve ona Kitab'ı indirdi. Ona indirdiği şeylerden biri de recm ayetidir. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bunu ayet olarak bize okudu ve buna dayanarak recm uyguladı. Biz de ondan sonra recm uyguladık. Fakat zaman geçtikçe bazılarının: ‘‘Recm ayetini Yüce Allah'ın Kitab'ında göremiyoruz’‘ demelerinden ve Yüce Allah'ın emrettiği farzlarından birini bırakarak sapmalarından korkuyorum. Evli olup da zina eden erkek ve kadının, bu yaptıkları bir delil veya hamilelik veya itirafla ortaya çıkarsa recmedilmeleri haktır. Allah'a yemin olsun ki insanlar: ‘‘Ömer, Allah'ın Kitab'ına ekleme yaptı’‘ demeyecek olsalar bu ayeti mushafa yazardım. Yine okuduklarımız arasında ‘‘(Başkalarının soyundan olduğunuzu iddia ederek) babalarınızdan yüz çevirmeyin. Zira babalarınızdan (bu şekilde) yüz çevirmeniz sizin için küfürdür’‘ ayeti de vardı. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): ‘‘Hıristiyanların isa b. Meryem'i yüceltmesi gibi beni yüceltmeyin! Ben de bir kulum. Benim için "Allah'ın kulu ve Resulü'dür" deyin’‘ buyurdu. Filan kişinin: ‘‘Şayet Ömer ölürse filan kişiye biat edeceğim’‘ dediği bana ulaştı. Müslümanlarla istişare etmeden birine biat eden kişinin bu biatı kabul görmediği gibi biat edilen kişi için de geçerli olmaz. Hiç kimse aldanıp: ‘‘Ebu Bekr'in biatı oldu bittiye getirilmiştirı’‘ demesin. Bu şekilde olmuştur, ama Yüce Allah bundan dolayı, bu işten gelecek kötülükten bizleri korumuştur. Bugün, Ebu Bekr'e boyun eğilip itaat edildiği gibi içinizden hiç kimseye gönülden boyun eğilmez. Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) vefat ettiği gün kendisi en hayırlılarımızdan biriydi. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) vefat edince Muhacirler Ebu Bekr'in yanında toplanırken Ensar muhalefet edip Saide oğullarının çardağında toplandılar. Ebu Bekr'e: ‘‘Ensar'dan kardeşlerimizin yanına gidelim de bakalım ne yaptılar’‘ dedim. Yanlarına gitmek için yola çıktık. Yolda onlardan salih olan iki kişiyle karşılaştık. Bize: ‘‘Ey Muhacirler! Nereye gidiyorsunuz?’‘ diye sorduklarında: ‘‘Ensarlı kardeşlerimizin yanına gitmek istiyoruz’‘ dedim. Ancak onlar: ‘‘Ey Muhacirler! Gitmenize gerek yok, siz kendi işinize bakın’‘ karşılığını verdiler. Bense: ‘‘Vallahi yanlarına gitmeden dönmeyeceğiz!’‘ dedim. Vardığımızda Saide oğullarının çardağında toplanmışlardı. Önlerinde, giysisine sarınmış bir adam bulunuyordu. ‘‘Kim bu?’‘ diye sorduğumda: ‘‘Sa'd b. Ubade’‘ dediler. ‘‘Neyi var?’‘ diye sorduğumda:

''Hasta’‘ dediler. Az bir oturduktan sonra sözcüleri kalktı, Yüce Allah'a hamdu senada bulunduktan sonra: ‘‘Sonrasına gelince, bizler Yüce Allah'ın yardımcıları ve islam'ın askerleriyiz. Fakat ey müslümanlar, sizden birileri idare işini kendi ellerinde tutmak ve bizi aslımızdan koparmak istediler’‘ dedi. Sözcüleri susunca ben konuşmak istedim. Kendimce güzel bir konuşma hazırlamıştım. Onu Ebu Bekr'in de önünde yapmak istiyordum. Ebu Bekr'e karşı olan öfkeyi de biraz dindirmek niyetindeydim. Ancak Ebu Bekr benden daha hoşgörülü ve daha ağırbaşlıydı. Elimden tuttu ve: ‘‘Otur'‘‘ dedi. Bu yüzden konuşup da onu kızdırmak istemedim. Bunun üzerine Ebu Bekr bir konuşma yaptı. Vallahi konuşmasında, benim söylemek istediğim ne kadar güzel şey varsa kelimesi kelimesine benzerini veya daha güzelini söyledi. Allah'a hamdü senada bulunduktan sonra: ‘‘Sonrasına gelince, kendi hakkınızda söylediğiniz hayırlı

şeylere sizler gerçekten de layıksınız. Ancak, soy ve yerleşim bakımından Arapların orta yerinde yer aldıkları için bu idare işi hep Kureyş'in bu kabilesinde olmuştur. idare konusunda ben şu iki kişiyi kabul ediyorum. ikisinden istediğinize biat edin’‘ dedi ve benim elimle aramızda oturan Ebu Ubeyde b. el-Cerrah'ın elini tuttu. Ebu Bekr'in dedikleri arasında işte sadece bu son kısım hoşuma gitmedi. Zira içlerinde Ebu Bekr'in bulunduğu bir topluluğa idareci seçilmektense, vallahi orta yerde boynumun vurulmasını gerektirecek bir günah işlemiş olmayı tercih ederdim. Ensar'dan bir genç: ‘‘Ben küçük bir çubuğum, ama kaşıntıyı gideririm, bir hurma salkımıyım ama en tepedeyim! Ey Kureyşliler! Bizden bir emir sizden de bir emir olsun’‘ deyince kargaşa çıkıp sesler yükseldi. ihtilafa düşülmesinden çekindiğim için: ‘‘Ey Ebu Bekr! Uzat elini!’‘ dedim. Ebu Bekr elini uzatınca ona biat ettim. Sonrasında Muhacirler, ondan sonra da Ensar ona biat etti. Sa'd'a yüklendiğimizde, birisi: ‘‘Sa'd'ı öldürdünüz!’‘ dedi. Ben: ‘‘Allah, Sa'd'ın canını alsın!’‘ karşılığını verdim. Vallahi o zamanlarda Ebu Bekr'e biattan daha uygun bir yol bulamadık. Zira bir kişinin üzerine anlaşıp ona biat etmeden oradan ayrılmamız halinde, geride kalanların başka birine biat etmelerinden korktuk. Bu durumda ya istemediğimiz birine biz de biat edecektik veya onlara karşı çıkacaktık. Böylece fesat ve ihtilaf olacaktı. Bundan dolayı topluca Ebu Bekr'e biat edip halife olarak onu kabul etti.''

[Tahric:] Elbani: Sahih (el-İrva' 2338); Şuayb: İsnadı Buhari ve Müslim'in şartlarına göre sahihtir. Ahmed 1/47; Buhari 6830; Müslim 1691; Ebu Davud 4418; Bak hadis no: 414, 1466,6218.

ذكر الزجر عن الرغبة عن الآباء إذ رغبة المرء عن أبيه ضرب من الكفر

Kişinin Babasından Yüz Çevirmesinin Küfrün Bir Türü Sayılması Dolayısıyla Atalardan Yüz Çevirmenin Yasaklanışı

[ 414 ] أخبرنا الحسن بن سفيان بنسا وأحمد بن علي بن المثنى بالموصل والفضل بن الحباب الجمحي بالبصرة واللفظ للحسن قالوا حدثنا عبد الله بن محمد بن أسماء بن أخي جويرية بن أسماء قال حدثنا عمي جويرية بن أسماء عن مالك بن أنس عن الزهري عن عبيد الله بن عبد الله بن عتبة بن مسعود أخبره أن عبد الله بن عباس أخبره أنه كان يقرىء عبد الرحمن بن عوف في خلافة عمر بن الخطاب قال فلم أر رجلا يجد من الاقشعريرة ما يجد عبد الرحمن عند القراءة قال بن عباس فجئت ألتمس عبد الرحمن يوما فلم أجده فانتظرته في بيته حتى رجع من عند عمر فلما رجع قال لي لو رأيت رجلا آنفا قال لعمر كذا وكذا وهو يومئذ بمنى في آخر حجة حجها عمر بن الخطاب فذكر عبد الرحمن لابن عباس أن رجلا أتى إلى عمر فأخبره أن رجلا قال والله لو مات عمر لقد بايعت فلانا قال عمر حين بلغه ذلك إني لقائم إن شاء الله العشية في الناس فمحذرهم هؤلاء الذين يغتصبون الأمة أمرهم فقال عبد الرحمن فقلت يا أمير الؤمنين لا تفعل ذلك يومك هذا فإن الموسم يجمع رعاع الناس وغوغاءهم وإنهم هم الذين يغلبون على مجلسك فأخشى إن قلت فيهم اليوم مقالا أن يطيروا بها ولا يعوها ولا يضعوها على مواضعها أمهل حتى تقدم المدينة فإنها دار الهجرة والسنة وتخلص لعلماء الناس وأشرافهم فتقول ما قلت متمكنا فيعوا مقالتك ويضعوها على مواضعها قال عمر والله لئن قدمت المدينة صالحا لأكلمن بها الناس في أول مقام أقومه قال بن عباس فلما قدمنا المدينة في عقب ذي الحجة وجاء يوم الجمعة هجرت صكة الأعمى لما أخبرني عبد الرحمن فوجدت سعيد بن زيد قد سبقني بالتهجير فجلس إلى ركن جانب المنبر الأيمن فجلست إلى جنبه تمس ركبتي ركبته فلم ينشب عمر أن خرج فأقبل يؤم المنبر فقلت لسعيد بن زيد وعمر مقبل والله ليقولن أمير المؤمنين على هذا المنبر اليوم مقالة لم يقلها أحد قبله فأنكر ذلك سعيد بن زيد وقال ما عسى أن يقول ما لم يقله أحد قبله فلما جلس على المنبر أذن المؤذن فلما أن سكت قام عمر فتشهد وأثنى على الله بما هو أهله ثم قال أما بعد فإني قائل لكم مقالة قد قدر لي أن أقولها لعلها بين يدي أجلي فمن عقلها ووعاها فليحدث بها حيث انتهت به راحلته ومن خشي أن لا يعيها فلا أحل له أن يكذب علي إن الله جل وعلا بعث محمدا صلى الله عليه وسلم وأنزل عليه الكتاب فكان مما أنزل عليه آية الرجم فقرأناها وعقلناها ووعيناها ورجم رسول الله صلى الله عليه وسلم ورجمنا بعده وأخشى إن طال بالناس زمان أن يقول قائل والله ما نجد آية الرجم في كتاب الله فيترك فريضة أنزلها الله وإن الرجم في كتاب الله حق على من زنى إذا أحصن من الرجال والنساء إذا قامت البينة أو كان الحبل أو الاعتراف ثم إنا قد كنا نقرأ أن لا ترغبوا عن آبائكم فإن كفرا بكم أن ترغبوا عن آبائكم ثم إن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال لا تطروني كما أطري بن مريم فإنما أنا عبد فقولوا عبد الله ورسوله ثم إنه بلغني أن فلانا منكم يقول والله لو قد مات عمر لقد بايعت فلانا فلا يغرن امرأ أن يقول إن بيعة أبي بكر كانت فلتة فتمت فإنها قد كانت كذلك إلا أن الله وقى شرها وليس فيكم من تقطع إليه الأعناق مثل أبي بكر وإنه كان من خيرنا حين توفى رسول الله صلى الله عليه وسلم وإن عليا والزبير ومن معهما تخلفوا عنا وتخلفت الأنصار عنا بأسرها واجتمعوا في سقيفة بني ساعدة واجتمع المهاجرون إلى أبي بكر فبينا نحن في منزل رسول الله صلى الله عليه وسلم إذ رجل ينادي من وراء الجدار اخرج إلي يا بن الخطاب فقلت إليك عني فإنا مشاغيل عنك فقال إنه قد حدث أمر لا بد منك فيه إن الأنصار قد اجتمعوا في سقيفة بني ساعدة فأدركوهم قبل أن يحدثوا أمرا فيكون بينكم وبينهم فيه حرب فقلت لأبي بكر انطلق بنا إلى إخواننا هؤلاء من الأنصار فانطلقنا نؤمهم فلقينا أبو عبيدة بن الجراح فأخذ أبو بكر بيده فمشى بيني وبينه حتى إذا دنونا منهم لقينا رجلان صالحان فذكرا الذي صنع القوم وقالا أين تريدون يا معشر المهاجرين فقلت نريد إخواننا من هؤلاء الأنصار قالا لا عليكم أن لا تقربوهم يا معشر المهاجرين اقضوا أمركم فقلت والله لنأتينهم فانطلقنا حتى أتيناهم فإذا هم في سقيفة بني ساعدة فإذا بين أظهرهم رجل مزمل فقلت من هذا قالوا سعد بن عبادة قلت فما له قالوا هو وجع فلما جلسنا تكلم خطيب الأنصار فأثنى على الله بما هو أهله ثم قال أما بعد فنحن أنصار الله وكتيبة الإسلام وأنتم يا معشر المهاجرين رهط منا وقد دفت دافة من قومكم قال عمر وإذا هم يريدون أن يختزلونا من أصلنا ويحطوا بنا منه قال فلما قضى مقالته أردت أن أتكلم وكنت قد زورت مقالة أعجبتني أريد أن أقوم بها بين يدي أبي بكر وكنت أداري من أبي بكر بعض الحدة فلما أردت أن أتكلم قال أبو بكر على رسلك فكرهت أن أغضبه فتكلم أبو بكر وهو كان أحلم مني وأوقر والله ما ترك من كلمة أعجبتني في تزويري إلا تكلم بمثلها أو أفضل في بديهته حتى سكت فتشهد أبو بكر وأثنى على الله بما هو أهله ثم قال أما بعد أيها الأنصار فما ذكرتم فيكم من خير فأنتم أهله ولن تعرف العرب هذا الأمر إلا لهذا الحي من قريش هم أوسط العرب نسبا ودارا وقد رضيت لكم أحد هذين الرجلين فبايعوا أيهما شئتم فأخذ بيدي وبيد أبي عبيدة بن الجراح فلم أكره من مقالته غيرها كان والله أن أقدم فتضرب عنقي لا يقربني ذلك إلى إثم أحب إلي من أن أؤمر على قوم فيهم أبو بكر إلا أن تغير نفسي عند الموت فلما قضى أبو بكر مقالته قال قائل من الأنصار أنا جذيلها المحكك وعذيقها المرجب منا أمير ومنكم أمير يا معشر قريش قال عمر فكثر اللغظ وارتفعت الأصوات حتى أشفقت الاختلاف قلت ابسط يدك يا أبا بكر فبسط أبو بكر يده فبايعه وبايعه المهاجرون والأنصار ونزونا على سعد بن عبادة فقال قائل من الأنصار قتلتم سعدا قال عمر فقلت وأنا مغضب قتل الله سعدا فإنه صاحب فتنة وشر وإنا والله ما رأينا فيما حضر من أمرنا أمر أقوى من بيعة أبي بكر فخشينا إن فارقنا القوم قبل أن تكون بيعة أن يحدثوا بعدنا بيعة فإما أن نبايعهم على ما لا نرضى وإما أن نخالفهم فيكون فسادا فلا يغترن امرؤ أن يقول إن بيعة أبي بكر كانت فلتة فتمت فقد كانت فلتة ولكن الله وقى شرها ألا وإنه ليس فيكم اليوم مثل أبي بكر قال مالك أخبرني الزهري أن عروة بن الزبير أخبره أن الرجلين الأنصاريين اللذين لقيا المهاجرين هما عويم بن ساعدة ومعن بن عدي وزعم مالك أن الزهري سمع سعيد بن المسيب يزعم أن الذي قال يومئذ أنا جذيلها المحكك رجل من بني سلمة يقال له حباب بن المنذر

414- Abdullah b. Abbas bildiriyor: Ömer b. el-Hattab'ın hilafeti zamanında Abdurrahman b. Avf'a Kur'an okurdum. Kur'an okunurken Abdurrahman gibi tüyleri ürperen birini görmüş değilim. Ömer b. el-Hattab'ın son haccı sırasında Mina'dayken Abdurrahman'ı aramaya çıktığımda onu bulamadım. Ömer'in yanından gelene kadar onu evinde bekledim. Abdurrahman gelince: "Demin Ömer'e şöyle şöyle diyen adamı görmeliydin" dedi ve olanları şöyle anlattı:

''Adamın biri Ömer b. el-Hattab'a geldi ve: ‘‘Filan kişi senin ölmen durumunda falan kişiye biat edeceğini söylüyor’‘ dedi. Ömer de: ‘‘Bugün akşam insanlara bir konuşma yapacak ve ümmetin yönetimini gasbetmek isteyen bu kişilere karşı onları uyaracağım’‘ karşılığını verdi. Ona: ‘‘Ey müminlerin emiri! Böyle yapma. Zira şu an hac mevsimi ve cahil başıboş insanlar da bir arada bulunuyor. insanlara konuşma yapacağın zaman çevrende çoğunluğu oluşturacak kişiler bunlar olabilir. Bir konuşma yapıp, bunu senden duyanların anlamamalarından ve farklı bir şekilde başkalarına aktarmalarından korkarım. Medine'ye dönene kadar bekle, zira Medine hem hicret, hem de sünnet yurdudur. Anlayışlı, bilgili ve saygın irısanları bulursun. Söylemek istediklerini istediğin şekilde söyler, ilim sahipleri de demek istediğini anlar ve yanlış bir şekilde başkalarına aktarmazlar’‘ dediğimde, Ömer: ‘‘Medine'ye sağ salim bir şekilde dönersem yapacağım ilk konuşmada bu konuyu dile getireceğim’‘ karşılığını verdi."

Zilhicce ayının sonunda Medine'ye vardık. Cuma günü olduğunda Abdurrahman'ın anlattıklarından dolayı körün erkenden yola düşmesi gibi ben de erkenden Mescid'e gittim. Said b. Zeyd'in benden önce gittiğini ve minberin sağ direğine dayanıp oturduğunu gördüm. Dizim dizine değecek şekilde yanında oturdum. Çok geçmeden Ömer çıktı ve minbere doğru yürümeye başladı. Ömer gelirken Said b. Zeyd'e: "Vallahi müminlerin emiri bugün bu minberin üzerinde öyle bir konuşma yapacak ki ondan önce böylesi bir konuşmayı hiç kimse yapmamıştır" dedim. Said b. Zeyd bu sözümü garipsedi ve: "Daha önce hiç kimsenin söylemediği neyi söyleyebilir ki?" karşılığını verdi.

Ömer çıkıp minberde oturdu. Müezzin ezan okuyup sustuktan sonra kalktı, şahadet getirip layıkıyla Allah'a senada bulunduktan sonra şöyle dedi: "Gelelim asıl konuyal Size yapmam takdir edilen bir konuşma yapacağım ve belki ölümümden önceki son konuşmamdır. Söyleyeceklerimi anlayıp kavrayan her bir kişi bineğinin götürdüğü her yerde onları başkalarına aktarsın. Fakat diyeceklerimi iyice anlayamamış olmaktan çekinenler de bilsin ki benim adıma yalan söylemelerine izin vermiyorum. Allah, Muhammed'i (Sallallahu aleyhi ve Sellem) gönderdi ve ona Kitab'ı indirdi. Allah'ın indirdiği ayetlerden biri de recm ayetleridir. Bu ayeti Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) zamanında okuyup anladık ezberledik. Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) recm etti, biz de ondan sonra recmettik. Fakat zaman geçtikçe bazılarının: ‘‘Recm ayetini Allah'ın Kitab'ında göremiyoruz’‘ demelerinden ve Allah'ın emrettiği farzlarından birini bırakarak sapmalarından korkuyorum. Evli olup da zina eden erkek ve kadının, bu yaptıkları bir delil veya hamilelik veya itirafla ortaya çıkarsa recmedilmeleri Allah'ın Kitab'ına göre haktır. Yine Allah'ın Kitab'ında okuduklarımız arasında: ’‘Babalarınızdan yüz çevirmeyin. Zira (başka bir soydan olduğunuzu söyleyip) babalarınızdan yüz çevirmeniz sizin için bir küfürdür’‘ ayeti de vardı. Bilin ki Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): ‘‘isa b. Meryem'in övülmesi gibi beni övmeyin! Ben Allah'ın kuluyum! Benim için "Allah'ın kulu ve Resulü" deyin!'' buyurmuştur.

Bazılarınızın: "Eğer Ömer ölürse filan kişiye biat edeceğim!" dediği bana ulaştı. Hiç kimse: "Ebu Bekr'in biatı oldu bittiye getirilmiştirı" demesin. Bu şekilde olmuştur, ama Allah bundan dolayı, bu işten gelecek şerden bizleri korumuştur. Ebu Bekr'e boyun eğilip itaat edildiği gibi içinizden kimseye gönülden boyun eğilmez. Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) vefatından sonra bizim (biat konusundaki) durumumuza gelince; Ali, Zübeyr ve onlarla birlikte olanlar bize katılmadılar. Aynı şekilde tümüyle Ensar bize katılmayıp Saide oğullarının çardağında birlikte toplandılar. Muhacirler ise hilafet konusunda Ebu Bekr'in üzerinde anlaştılar.

Biz Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) evindeyken duvarın arkasından bir adam: ’‘Ey ibnu'I-Hattab! Yanımıza çık!’‘ diye seslendi. Ona: "Git başımdan! Seninle uğraşamayacak kadar meşgulüz’‘ karşılığını verdiğimde, adam: ‘‘Bir olayoldu ve mutlaka bunu bilmen gerekiyor. Ensar, Saide oğullarının çardağında toplandılar. Aranızda savaşın çıkmasına sebep olacak yeni bir şey yapmadan önce onlara yetişin!’‘ dedi. Bunun üzerine Ebu Bekr'e: ‘‘Ensar'dan kardeşlerimizin yanına gidelim’‘ dedim. Yanlarına gitmek için yola Çıktığımızda Ebu Ubeyde b. el-Cerrah ile karşılaştık. Ebu Bekr onun elinden tuttu ve ikimizin arasında yoluna devam etti. Çardağa yaklaştığımızda salih olan iki adamla karşılaştık. Bu iki adam çardakta olanların neler yaptıklarını anlattılar ve: ‘‘Ey Muhacirler! Nereye gidiyorsunuz?’‘ diye sordular. ‘‘Ensarlı kardeşlerimizin yanına gitmek istiyoruz'' dediğimde, bize: ‘‘Ey Muhacirler! Yanlarına yaklaşmasanız daha iyi olur, siz kendi işinize bakın’‘ karşılığını verdiler. Bense: ‘‘Vallahi yanlarına gideceğiz!'' dedim. Yola devam edip yanlarına geldiğimizde Saide oğullarının çardağında toplandıklarını gördük. Önlerinde, giysisine sarınmış bir adam bulunuyordu. ‘‘Kim bu?’‘ diye sorduğumda: ‘‘Sa'd b. Ubade’‘ dediler. ‘‘Neyi var?’‘ diye sorduğumda: ‘‘Hasta’‘ dediler. Oturduktan sonra sözcüleri kalktı,. Yüce Allah'a layıkıyla senada bulunduktan sonra: ‘‘Sonrasına gelince, bizler Yüce Allah'ın yardımcıları ve islam'ın askerleriyiz. Ey Muhacirler! Siz de bizlerden bir gurupsunuz. Ancak sizden birileri bizi aslımızdan koparmak ve idare işinden uzak tutmak istiyorlar’‘ dedi. Sözcü konuşmasını bitirince ben konuşmak istedim. Kendimce güzel bir konuşma hazırlamıştım. Onu Ebu Bekr'in de önünde yapmak istiyordum. Ebu Bekr'e karşı olan öfkeyi de biraz dindirmek niyetindeydim. Konuşmak istediğimde Ebu Bekr ‘‘Acele etme’‘ dedi. Bu yüzden konuşup da onu kızdırmak istemedim. Bunun üzerine Ebu Bekr bir konuşma yaptı. O benden daha hoşgörülü ve daha ağırbaşlıydı. Vallahi konuşmasında, benim söylemek istediğim ne kadar güzel şey varsa benzerini veya daha güzelini sonuna kadar söyledi. Ebu Bekr, şehadet getirip Allah'a layıkıyla senada bulunduktan sonra: ‘‘Sonrasına gelince, ey Ensar! Kendi hakkınızda söylediğiniz hayırlı şeylere sizler gerçekten de layıksınız. Ancak, soy ve yerleşim bakımından Arapların orta yerinde yer aldıkları için bu idare işi hep Kureyş'in bu kabilesinde olmuştur. idare konusunda ben şu iki kişiyi kabul ediyorum. İkisinden istediğinize biat edin’‘ dedi ve benim elimle Ebu Ubeyde b. el-Cerrah'ın elini tuttu. Ebu Bekr'in dedikleri arasında işte sadece bu son kısım hoşuma gitmedi. Zira içlerinde Ebu Bekr'in bulunduğu bir topluluğa idareci seçilmektense, vallahi orta yerde boynumun vurulmasını gerektirecek bir günah işlemiş olmayı tercih ederdim. Ancak şu an düşünmediğim bir şeyi ölüm anında nefsim bana güzel gösterebilir. Ebu Bekr konuşmasını bitirince Ensar'dan bir adam (hem tevazu, hem kibir karışımı): "Ben küçük bir çubuğum ama kaşıntıyı gideririm, bir hurma salkımıyım ama en tepedeyimi Ey Kureyşliler! Bizden bir halife, sizden de bir halife olsun" dedi. Sonrasında kargaşa başladı, sesler yükseldi. Fitne çıkmasından korktuğumdan dolayı: "Ey Ebu Bekr! Uzat elini!" dedim. Ebu Bekr elini uzatınca ona biat ettim. Sonra Muhacirler ona biat etti. Ondan sonra Ensar ona biat etti. Sa'd b. Ubade'nin üzerine yüklendiğimizde, Ensar'dan birisi: "Sa'd b. Ubade'yi öldürdünüz!" dedi. (Ömer dedi ki) Ben de öfkeyle: "Allah, Sa'd'ın canını alsın! Zira fitne ve kötülüğe sebep oluyordul" karşılığını verdim. Vallahi o zamanlarda Ebu Bekr'e biattan daha uygun bir yol bulamadık. Zira bir kişinin üzerine anlaşıp ona biat etmeden oradan ayrılmamız halinde, geride kalanların başka birine biat etmelerinden korktuk. O zaman ya istemediğimiz birine biz de biat edecektik veya onlara karşı çıkacaktık ve böylece fitne çıkacaktı. Hiç kimse: "Ebu Bekr'in biatı oldu bittiye getirilmiştir!" demesin. Gerçekten o iş böyle çabuk olmuştur. Lakin Allah, o işin şerrinden (bizleri) korumuştur. Bugün içinizde Ebu Bekr gibi birisi de bulunmuyor.

Malik der ki: "ibn Şihab'ın Urve b. ez-Zübeyr'den naklen bana bildirdiğine göre yolda kendileriyle karşılaştıkları Ensar'dan o iki adam Uveym b. Saide ile Ma'n b. Adiy idi."

ibn Şihab der ki: "Said b. el-Müseyyeb'in bana bildirdiğine göre o gün Saide oğullarının çardağında ‘‘Ben küçük bir çubuğum ama kaşıntıyı gideririm'' diyen kişi Selime oğullarından Hubab b. el-Münzir adında biriydi."

[Tahric:] Elbani: Sahih; Şuayb: İsnadı Buhari ve Müslim'in şartlarına göre sahihtir. Muvatta 2/823; Ahmed 1/55; Bak hadis no: 413.

قال أبو حاتم رضى الله تعالى عنه قول عمر إن بيعة أبي بكر كانت فلتة ولكن الله وقى شرها يريد أن بيعة أبي بكر كان ابتداؤها من غير ملأ والشيء الذي يكون عن غير ملأ يقال له الفلتة وقد يتوقع فيما لا يجتمع عليه الملأ الشر فقال وقى الله شرها يريد الشر المتوقع في الفلتات لا أن بيعة أبي بكر كان فيها شر

Ebu Hatim der ki: Ömer, "Ebu Bekr'in biatı oldu bittiye getirilmiştir, lakin Allah, o işin şerrinden (bizleri) korumuştur" sözüyle Ebu Bekr'e biatın herkesin bir arada olduğu bir ortamda yapılmadığını ifade etmek istemiştir. Herkesin bir arada olmadığı yerde yapılan bir iş de oldu bittiye getirilen bir iş olarak isimlendirilir. Böylesi işlerin de kötü bir akıbetinin olması beklenir. Ömer böylesi bir kötü akıbetten korunduklarını ifade etmek için de "Lakin Allah o işin şerrinden bizleri korumuştur" demiştir. Yoksa bundan kastı, Ebu Bekr'e yapılan biatta şer bulunduğu değildir.

ذكر الإخبار عن نفي دخول الجنة عمن أدعى أبا غير أبيه

Babasından Başkasının Babası Olduğunu iddia Edenin Cennete Giremeyişi

[ 415 ] أخبرنا حامد بن محمد بن شعيب حدثنا سريج بن يونس حدثنا هشيم أخبرنا خالد عن أبي عثمان قال لما أدعي زياد لقيت أبا بكرة فقلت ما هذا الذي صنعتم إني سمعت سعد بن أبي وقاص يقول سمع أذناي ووعاه قلبي أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال من ادعى أبا في الإسلام وهو يعلم أنه غير أبيه فالجنة عليه حرام فقال أبو بكرة وأنا سمعته من رسول الله صلى الله عليه وسلم

415- Ebu Osman der ki: (Ebu Bekre'nin kardeşi) Ziyad kendini başka bir babaya nisbet ettiği zaman Ebu Bekre'yle karşılaştım. Ona dedim ki: "Ne yaptınız öyle? Sa'd b. Ebı Vakkas'ın şöyle dediğini işittim: "Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem): ‘‘Müslümanken, babası olmadığını bildiği halde başka birinin kendi babası olduğunu iddia eden kişiye cennet haram olur’‘ buyurduğunu şu kulaklarımla işittim kalbimle belledim." Ebu Bekre: "Ben de bunu Resulullah'tan (Sallallahu aleyhi ve Sellem) işitti m" karşılığını verdi.

[Tahric:] Elbani: Sahih (Gayetu'l-meram 267); Şuayb: İsnadı Buhari ve Müslim'in şartlarına göre sahihtir. Ahmed 5/46; Buhari 4326; Müslim 63/114; Ebu Davud 5113; İbn Mace 2610; Darimi 2/244; Bak hadis no: 416.

ذكر تحريم الله جل وعلا الجنة على المنتمي إلى غير أبيه في الإسلام

Müslümanken Kendisini Babasından Başkasına Nisbet Edene Yüce Allah'ın Cenneti Haram Kılması

[ 416 ] أخبرنا شباب بن صالح قال حدثنا وهب بن بقية قال أخبرنا خالد عن خالد عن أبي عثمان عن سعد بن مالك قال سمعته أذناي ووعاه قلبي من رسول الله صلى الله عليه وسلم أنه قال من ادعى أبا في الإسلام وهو يعلم أنه غير أبيه فالجنة عليه حرام قال فذكرت ذلك لأبي بكرة قال وأنا سمعته أذناي ووعاه قلبي من النبي صلى الله عليه وسلم

416- Ebu Osman der ki: SaId b. Ebı Vakkas dedi ki: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'in: ''Müslümanken babası olmadığını bildiği halde başka birinin kendi babası olduğunu iddia eden kişiye cennet haram olur’‘ buyurduğunu şu kulaklarımla işittim ve şu kalbimin içinde tuttum." Ebu Bekre ile karşılaştığımda bu hadisi ona aktardım. Ebu Bekre: "Ben de bu hadisi Peygamber'den (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şu kulaklarımla işittim ve kalbimin içinde tuttum" dedi.

[Tahric:] Elbani: Sahih; Şuayb: İsnadı Müslim'in şartınca sahih. Buhari 6766; Bak hadis no: 415.

ذكر إيجاب لعنة الله جل وعلا وملائكته على الفاعل الفعلين اللذين تقدم ذكرنا لهما

Zikredilen iki Fiili işleyenlere Allah'ın ve Meleklerinin Lanet Etmesi

[ 417 ] أخبرنا أحمد بن علي بن المثنى قال حدثنا أبو خثيمة قال حدثنا عفان قال حدثنا وهيب قال حدثنا عبد الله بن عثمان بن خثيم عن سعيد بن جبير عن بن عباس قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم من ادعى إلى غير أبيه أو تولى غير مواليه فعليه لعنة الله والملائكة والناس أجمين

417- Abdullah b. Abbas'ın bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmaktadır: "Allah'ın, meleklerin ve bütün insanların laneti; babasından başkasının babası olduğunu iddia eden veya efendilerinden başkasını veli edinen kimsenin üzerine olsun."

[Tahric:] Elbani: Sahih (et-Ta'liku'r-rağıb 3/88); Şuayb: İsnadı Müslim'in şartınca sahih. Ahmed 1/328; İbn Mace 2609.

ذكر وصف بر الوالدين لمن توفى أبواه في حياته

Hayatta iken Anne Babası Ölen Kişinin Ebeveynine Yapacağı iyilik

[ 418 ] أخبرنا الحسن بن سفيان قال حدثنا حبان قال أنبأنا عبد الله عن عبد الرحمن بن سليمان عن أسيد بن علي بن عبيد الساعدي عن أبيه عن أبي أسيد قال أتى رسول الله صلى الله عليه وسلم رجل من بني سلمة وأنا عنده فقال يا رسول الله إن أبوي قد هلكا فهل بقي لي بعد موتهما من برهما شيء قال رسول الله صلى الله عليه وسلم نعم الصلاة عليهما والاستغفار لهما وإنفاذ عهودهما من بعدهما وإكرام صديقهما وصلة رحمهما التي لا رحم لك إلا من قبلهما قال الرجل ما أكثر هذا يا رسول الله وأطيبه قال فاعمل به

418- Ebu Useyd der ki: Ben, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yanındayken Seleme oğullarından bir adam geldi ve: "Ey Allah'ın Resulü! Annem ve babam öldüler. Onlara ölümlerinden sonra da yapmam gereken iyilikler var mıdır?'' diye sordu. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Evet! Onların (cenaze) namazını kılmak, dua etmek, arkadaşlarına ikramda bulunmak, yakınlığı ancak onlar vasıtası ile olan akrabalarınla ilgilenip onlara karşı görevlerini yapmaktır.'' buyurdu. Adam: "Bunlar ne kadar çoktur ve güzel şeylerdir" deyince Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Bunlarla amel et" buyurdu.

[Tahric:] Elbani: Zayıf (es-Silsiletu'd-daife 597); Şuayb: Ravileri güvenilir kimselerdir. Ahmed 3/497; Ebu Davud 5142; İbn Mace 3664.

ذكر البيان بأن إدخال المرء السرور على والديه في أسبابه يقوم مقام جهاد النفل

Kişinin Anne Babasını Sevindirmesinin Nafile Cihad ın Yerini Tutması

[ 419 ] أخبرنا أحمد بن يحيى بن زهير الحافظ السراد بتستر قال حدثنا محمد بن معمر البحراني قال حدثنا روح بن عبادة قال حدثنا بن جريج وسفيان الثوري وسفيان بن عيينة وحماد بن سلمة قالوا حدثنا عطاء بن السائب عن أبيه عن عبد الله بن عمرو قال جاء رجل فقال يا رسول الله إني أريد أن أبايعك على الهجرة وتركت أبوي يبكيان فقال ارجع إليهما فأضحكهما كما أبكيتهما

419- Abdullah b. Amr b. el-As der ki: Adamın biri müslüman olduktan sonra biat etmek üzere Hz. Peygamber'e (Sallallahu aleyhi ve Sellem) geldi ve: "Anne babamı arkamda ağlar halde bırakıp hicret etmek üzere sana biat etmeye geldim" dedi. Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Geri dön ve onları ağlattığın gibi yüzlerini güldür" buyurdu.

[Tahric:] Elbani: Sahih (Sahih Ebu Davud 2281); Şuayb: İsnadı sahihtir. Ahmed 2/198; Ebu Davud 2528; Nesai 7/143; İbn Mace 2782; Bak hadis no: 423.

ذكر الاستحباب للمرء أن يؤثر بر الوالدين على الجهاد النفل في سبيل الله

Kişinin Anne-Babasına iyilikte Bulunmayı Allah Yolunda Cihada Tercih Etmesinin Müstehab Olması

[ 420 ] أخبرنا أبو خليفة قال حدثنا محمد بن كثير العبدي قال أخبرنا سفيان عن حبيب بن أبي ثابت عن أبي العباس وهو السائب بن فروخ عن عبد الله بن عمرو قال جاء رجل إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال يا رسول الله أجاهد فقال لك أبوان قال نعم قال ففيهما فجاهد

420- Abdullah b. Amr der ki: Adamın biri Allah Resülü'ne (Sallallahu aleyhi ve Sellem) gelerek: "Ey Allah'ın Resulü! Cihad edebilir miyim?" dedi. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Annen ve baban var mı?" diye sorunca, adam: "Evet" cevabını verdi. Bunun üzerine Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Sen onlara hizmet ederek cihad yap" buyurdu.

[Tahric:] Elbani: Sahih (el-İrva' 1199); Şuayb: İsnadı sahihtir. Buhari 5972; EbU Davud 2529; Bak hadis no: 318.

ذكر البيان بأن مجاهدة المرء في بر والديه هو المبالغة في برهما

Kişinin Anne-Babasına iyilik Yolunda Cihad Etmesinin Onlara iyilikte Mübalağa Etmesi Anlamında Olması

[ 421 ] حدثنا أبو خليفة حدثنا مسلم بن إبراهيم حدثنا شعبة حدثنا يعلى بن عطاء عن أبيه عن عبد الله بن عمرو أن رجلا قال يا رسول الله أتأذن لي في الجهاد قال ألك والدان قال نعم قال اذهب فبرهما فذهب وهو يحمل الركاب

421- Abdullah b. Amr'ın bildirdiğine göre adamın biri: "Ey Allah'ın Resulü.

Cihad konusunda bana izin verir misin?" dedi. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Annen ve baban var mıdır?" diye sordu. Adam: "Evet" cevabını verince, Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Git ve o ikisine iyi bak" buyurdu. Bunun üzerine adam süvarilerin arasından geçip gitti.

[Tahric:] Elbani: Hasen (el-İrva' 1199); Şuayb: İsnadı hasendir. Ahmed 2/197.

ذكر البيان بأن بر الوالدين أفضل من جهاد التطوع

Anne Babaya iyiliğin Nafile Cihaddan Üstün Olması

[ 422 ] أخبرنا عمر بن محمد الهمذاني حدثنا أبو الطاهر بن السرح حدثنا بن وهب أخبرنا عمرو بن الحارث عن دراج عن أبي الهيثم عن أبي سعيد الخدري أن رجلا هاجر إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم من اليمن فقال يا رسول الله إني هاجرت فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم قد هجرت الشرك ولكنه الجهاد هل لك أحد باليمن قال أبواي قال أذنا لك قال لا قال ارجع فاستأذنهما فإن أذنا لك فجاهد وإلا فبرهما

422- Ebu Said el-Hudrl der ki: Adamın biri Yemen'den Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yanına hicret edip: "Ey Allah'ın Resulü! Ben hicret ettim" dedi. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Sen şirki terkettin, bu da cihad sayılır. Yemen'de kimsen var mı?" deyince, adam: "Annem ve babam var" dedi. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Onlar sana (yanlarından ayrılman için) izin verdiler mi?" diye sorunca, adam: "Hayır" karşılığını verdi. Bunun üzerine Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Geri dön ve onlardan izin al. Eğer sana izin verirlerse cihad et. Vermezlerse onlara iyiliklerde bulun" buyurdu.

[Tahric:] Elbani: Zayıf (el-İrva' 5/21); Şuayb: İsnadı zayıftır. Ebu Davud 2530.

ذكر ما يجب على المرء من بر الوالدين على جهاد التطوع

Kişinin Nafile Cihad Yerine Anne-Babasına iyilikte Bulunmasının Gerekliliği

[ 423 ] أخبرنا عبد الله بن محمد بن سلم قال حدثنا عبد الرحمن بن إبراهيم قال حدثنا شعيب بن إسحاق عن مسعر بن كدام عن عطاء بن السائب عن أبيه عن عبد الله بن عمرو أن رجلا أتى النبي صلى الله عليه وسلم يبايعه على الهجرة وقد أسلم وقال قد تركت أبوي يبكيان قال ارجع إليهما فأضحكهما كما أبكيتهما وأبى أن يخرج معه

423- Abdullah b. Amr bildiriyor: Adamın biri Müslüman olduktan sonra hicret etmek üzere biat için Hz. Peygamber'e (Sallallahu aleyhi ve Sellem) geldi ve: "Anne babamı arkamda ağlar halde geldim" dedi. Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Geri dön ve onları ağlattığın gibi yüzlerini güldür" buyurdu. Onun kendisiyle çıkmasına müsaade etmedi.

[Tahric:] Elbani: Sahih; Şuayb: Ravileri güvenilir kimselerdir. Bak hadis no: 419.

ذكر استحباب المبالغة للمرء في بر والده رجاء اللحوق بالبررة فيه

iyilerin Mertebesine Ulaşmak için Kişinin Anne-Babasına iyilikte MÜbalağa Etmesi

[ 424 ] أخبرنا أبو خليفة قال حدثنا مسدد قال حدثنا خالد وأبو عوانة قال حدثنا سهيل بن أبي صالح عن أبيه عن أبي هريرة قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم لا يجزي ولد والده إلا أن يجده مملوكا فيشتريه فيعتقه

424- Ebu Hureyre der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Hiçbir oğul babasının hakkını ödeyemez. Ancak onu köle olarak bulup da satın alıp azat etmesi bunun dışındadır" buyurdu.

[Tahric:] Elbani: Sahih (el-İrva' 1747); Şuayb: Sahih'in şartlarına göre sahihtir. Ahmed 2/230; Müslim 1510; Ebu Davud 5137; Tirmizi 1906; İbn Mace 3659.

ذكر رجاء دخول الجنان للمرء بالمبالغة في بر الوالد

Anne Babaya iyilikte Aşırı Gitmek Sayesinde Kişinin Cennete Girmesinin Umulması

[ 425 ] أخبرنا أبو يعلى قال حدثنا أبو خثيمة قال حدثنا إسماعيل بن إبراهيم قال حدثنا عطاء بن السائب عن أبي عبد الرحمن السلمي أن رجلا أتى أبا الدرداء فقال إن أبي لم يزل بي حتى تزوجت وإنه الآن يأمرني بطلاقها قال ما أنا بالذي آمرك أن تعق والدك ولا أنا بالذي آمرك أن تطلق امرأتك غير أنك إن شئت حدثتك ما سمعت من رسول الله صلى الله عليه وسلم سمعته يقول الوالد أوسط أبواب الجنة فحافظ على ذلك إن شئت أو دع قال فأحسب عطاء قال فطلقها

425- Ebu Abdirrahman es-Sülemı anlatıyor: Adamın biri Ebu'd-Derda'ya geldi ve: "Babam beni evlendirene kadar rahat bırakmadı. Şimdi de hanımımı boşamamı istiyor" dedi. Ebu'd-Derda: "Ben sana babana asi ol demem. Sana hanımını boşa da demem. Eğer başka bir şey dememi istersen sana Resulullah'tan (Sallallahu aleyhi ve Sellem) işittiğimi söyleyeyim. Hz. Peygamber'in (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ‘‘Baba, Cennet kapılarından ortadaki bir kapıdır. istersen bu hakkı koru ya da bırak’‘ buyurduğunu işittim" dedi. Zannedersem Ata, adamın hanımını boşadığını söyledi.

[Tahric:] Elbani: Sahih (es-Silsileru's-sahiha 914); Şuayb: Hadis sahihtir. Ahmed 5/196; Tirmizi 1900; İbn Mace 2089.

ذكر استحباب طلاق المرء امرأته بأمر أبيه إذا لم يفسد ذلك عليه دينه ولا كان فيه قطيعة رحم

Dinen Fesada veya Akrabalık Bağını Kesmeye Sebep Olmadıktan Sonra Babanın Emriyle Kişinin Karısını Boşamasının Müstehab Olması

[ 426 ] أخبرنا الحسن بن سفيان قال حدثنا المقدمي قال حدثنا يحيى القطان وعمر بن علي عن بن أبي ذئب عن خاله الحارث بن عبد الرحمن عن حمزة بن عبد الله بن عمر قال تزوج أبي امرأة وكرهها عمر فأمره بطلاقها فذكر ذلك للنبي صلى الله عليه وسلم فقال أطع أباك

426- Hamza b. Abdillah b. Ömer der ki: Babam evlendi ve Ömer (dedem) ondan hoşlanmayıp onu boşamasını istedi. Durumu Hz. Peygamber'e (Sallallahu aleyhi ve Sellem) söyleyince, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Babana itaat et" buyurdu.

[Tahric:] Elbani: Hasen (es-Silsiletu's-sahiha 919; Mişkat 4940); Şuayb: İsnadı sahihtir. Ahmed 2/20; Ebu Davud 5138; Tirmizi 1189; İbn Mace 2088; Bak hadis no: 427.

ذكر البيان بأن النبي صلى الله عليه وسلم أمر بن عمر بطلاقها طاعة لأبيه

Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'in ibn Ömer'e Babasına itaat için Karısını Boşamasını Emretmesi

[ 427 ] أخبرنا الصوفي حدثنا علي بن الجعد أنبأنا بن أبي ذئب عن الحارث بن عبد الرحمن عن حمزة بن عبد الله بن عمر عن أبيه قال كانت تحتي امرأة وكنت أحبها وكان أبي يكرهها فأمرني بطلاقها فأبيت فذكر ذلك عمر للنبي صلى الله عليه وسلم فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم يا عبد الله طلقها

427- Hamza b. Abdillah b. Ömer, babasından bildiriyor: Nikahım altında benim sevdiğim fakat babamın hoşlanmadığı bir kadın vardı. Babam onu boşamamı istedi; fakat ben bunu kabul etmedim. Babam bu durumu Hz. Peygamber'e (Sallallahu aleyhi ve Sellem) söyleyince Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Ey Abdullah! Onu boşa!" buyurdu.

[Tahric:] Elbani: Hasen (es-Silsiletu's-sahiha 919; Mişkat 4940); Şuayb: İsnadı sahihtir. Bak hadis no: 426.

ذكر استحباب بر المرء والده وإن كان مشركا فيما لا يكون فيه سخط الله جل وعلا

Allah'ın Öfkesini Gerektiren Bir Durum Olmadığında Kişinin Müşrik Olan Ebeveynine iyilikte Bulunmasının Müstehaplığı

[ 428 ] أخبرنا عمر بن محمد الهمداني قال حدثنا أحمد بن سعيد الهمداني قال حدثنا بن وهب قال أخبرني شبيب بن سعيد عن محمد بن عمرو عن أبي سلمة عن أبي هريرة قال مر رسول الله صلى الله عليه وسلم على عبد الله بن أبي بن سلول وهو في ظل أجمة فقال قد غبر علينا بن أبي كبشة فقال ابنه عبد الله بن عبد الله والذي أكرمك والذي أنزل عليك الكتاب لئن شئت لآتينك برأسه فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم لا ولكن بر أباك وأحسن صحبته

428- Ebu Hureyre der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ağaçların gölgesinde oturan Abdullah b. Ubey b. Selul'ün yanından geçerken, ibn Selul: "ibn Ebı Kebşe -yani Resulullah- üzerimizi tozlandırdı" dedi. Bunun üzerine ibn Selul'un oğlu Abdullah b. Abdillah, Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Seni mükerrem kılana ve sana kitap indirene yemin olsun ki! Dilersen onun (babamın) başını sana getiririm" dedi. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Hayır! Babana iyilikte bulun ve onu hoşnut et" buyurdu.

[Tahric:] Elbani: Hasen (es-Silsiletu's-sahiha 3223).

قال أبو حاتم رضى الله تعالى عنه أبو كبشة هذا والد أم أم رسول الله صلى الله عليه وسلم كان قد خرج إلى الشام فاستحسن دين النصارى فرجع إلى قريش وأظهره فعاتبته قريش حيث جاء بدين غير دينهم فكانت قريش تعير النبي صلى الله عليه وسلم وتنسبه إليه يعنون به أنه جاء بدين غير دينهم كما جاء أبو كبشة بدين غير دينهم

Ebu Hatim der ki: "Buradaki Ebu Kebşe, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) anneannesinin babasıdır. Şam'a gitmiş ve Hıristiyanların dinini benimsemişti. Kureyşlilerin yanına döndüğünde de Hıristiyan olduğunu açıklamıştı. Ebu Kebşe'nin dinlerinden başka bir dine mensup olmasından dolayı Kureyşliler onu kınamışlardı. Kureyşliler Resulullah'ı (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Ebu Kebşe'ye nispet edip onu kınarlardı. Onlara göre EbU Kebşe'nin dinlerinden başka bir dine mensup olması gibi Resulullah da (Sallallahu aleyhi ve Sellem) kendi dinlerinden başk bir dinle gelmişti."

ذكر رجاء تمكن المرء من رضاء الله جل وعلا برضاء والده عنه

Kişinin Anne Babasının Hoşnutluğu Sayesinde Allah'ın Rızasını Kazanmasının Umulması

[ 429 ] أخبرنا الحسن بن سفيان قال حدثنا يحيى بن حبيب بن عربي قال حدثنا خالد بن الحارث عن شعبة عن يعلى بن عطاء عن أبيه عن عبد الله بن عمرو قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم رضاء الله في رضاء الوالد وسخط الله في سخط الوالد

429- Abdullah b. Ömer, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu bildirir: "Allah'ın rızası ve öfkesi, babanın rızasına ve öfkesine bağlıdır.''

[Tahric:] Elbani: Hasen (es-Silsiletu's-sahıha 516; et-Ta'lıku'r-rağıb 3/18); Şuayb: Ravileri güvenilir kimselerdir. Tirmizi 1899.

ذكر الاستحباب للمرء أن يصل إخوان أبيه بعده رجاء المبالغة في بره بعد مماته

Babaya iyilikte Mübalağa Babında Kişinin Vefatından Sonra Babasının Arkadaşlarına iyilikte Bulunmanın Müstehab Olması

[ 430 ] أخبرنا الحسن بن سفيان قال حدثنا حبان قال أخبرنا عبد الله عن حيوة بن شريح قال أخبرني الوليد بن أبي الوليد عن عبد الله بن دينار عن بن عمر قال سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول إن أبر البر أن يصل الرجل أهل ود أبيه

430- ibn Ömer der ki: Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "iyiliklerin en güzeli, kişinin (ölen) babasının sevdiği kimselerle bağlarını koparmamasıdır" buyurduğunu işittim.

[Tahric:] Elbani: Sahih (es-Silsiletu's-sahiha 3063); Şuayb: İsnadı Müslim'in şartınca sahih. Ahmed 2/97; Müslim 2552; Tirmizi 1903; Bak hadis no: 431.

ذكر الخبر المدحض قول من زعم أن هذا الخبر تفرد به الوليد بن أبي الوليد

Bu Hadisi Rivayette Velid b. Ebi'I-Velid'in Tek Kaldığını iddia Edenin Kavlini çürüten Haber

[ 431 ] أخبرنا عبد الله بن محمد الأزدي قال حدثنا إسحاق بن إبراهيم الحنظلي قال أخبرنا أبو النضر هاشم بن القاسم قال حدثنا ليث بن سعد عن يزيد بن عبد الله بن أسامة بن الهاد عن عبد الله بن دينار عن بن عمر أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال إن أبر البر أن يصل الرجل أهل ود أبيه بعد أن يولي

431- ibn Ömer bildiriyor: Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "iyiliklerin en güzeli, kişinin (ölen) babasının sevdiği kimselerle bağlarını koparmamasıdır" buyurduğunu işittim.

[Tahric:] Elbani: Sahih (es-Silsiletu's-sahiha 3063); Şuayb: Buhari ve Müslim'in şartlarına göre sahih. Ahmed 2/88; Müslim 2552/13; Ebu Davud 5143; Bak hadis no: 430.

ذكر البيان بأن بر المرء بإخوان أبيه وصلته إياهم بعد موته من وصله رحمه في قبره

Ölen Babanın Arkadaşlarını Ziyaret Etmenin Kabrinde Olan Babayı Ziyaret Etmeden Sayılması

[ 432 ] أخبرنا الحسن بن سفيان قال حدثنا هدبة بن خالد قال حدثنا حزم بن أبي حزم عن ثابت البناني عن أبي بردة قال قدمت المدينة فأتاني عبد الله بن عمر فقال أتدري لم أتيتك قال قلت لا قال سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول من أحب أن يصل أباه في قبره فليصل إخوان أبيه بعده وإنه كان بين أبي عمر وبين أبيك إخاء وود فأحببت أن أصل ذاك

432- Ebu Burde der ki: Medine'ye geldiğimde Abdullah b. Ömer yanıma geldi ve: "Yanına niye geldiğimi biliyor musun?" dedi. Ben: "Hayır" deyince dedi ki: "Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem): ‘‘Babasını mezarında ziyaret etmek isteyen kişi, babasının ölümünden sonra babasının dostlarını ziyaret etsin'' buyurduğunu işittim. Babam Ömer ile babanın arasında kardeşlik ve sevgi vardı. Bu bağı devam ettirmek istedim.''

[Tahric:] Elbani: Hasen (et-Ta'liku'r-rağib 3/219); Şuayb: İsnadı Buhari'nin şartınca sahihtir.

ذكر الإخبار عن إيثار المرء أمه بالبر على أبيه

Kendisine iyilik Yapmak Konusunda Annenin Babaya Tercih Edilmesi

[ 433 ] أخبرنا أبو خليفة قال حدثنا إبراهيم بن بشار الرمادي قال حدثنا سفيان عن عمارة بن القعقاع عن أبي زرعة عن أبي هريرة قال جاء رجل إلى النبي صلى الله عليه وسلم فقال يا رسول الله من أحق الناس بحسن الصحبة قال أمك قال ثم من قال أمك قال ثم من قال أبوك قال فيرون أن للأم ثلثي البر

433- Ebu Hureyre der ki: Adamın biri Hz. Peygamber'e (Sallallahu aleyhi ve Sellem) gelerek: "Ey Allah'ın Resulü! insanlar içinde iyi davranmamı en çok kim hak eder?" diye sorunca, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Annen!" buyurdu. Adam "Sonra kim?" diye sorunca, Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Yine annen!'' buyurdu. Adam: "Sonra kim?" diye sorunca, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Baban!" buyurdu.

Ravi dedi ki: iyiliğin üçte ikisini annenin hak ettiğini söylerler.

[Tahric:] Elbani: Son cümlesi hariç sahih (es-Silsiletu'd-daife 4992); Şuayb: İsnadı Buhari ve Müslim'in şartlarına göre sahihtir. Ahmed 2/391; Müslim 3548/3; İbn Mace 3658; Bak hadis no: 434.

ذكر إيثار المرء المبالغة في بر والدته على بر والده ما لم تطالبه بإثم

Günah Olan Bir Şey istenmedikten Sonra Anneye iyiliğin Babaya iyiliğe Tercih Edilmesi

[ 434 ] أخبرنا عبد الله بن محمد الأزدي قال حدثنا إسحاق بن إبراهيم قال أنبأنا جرير عن عمارة بن القعقاع عن أبي زرعة عن أبي هريرة قال جاء رجل إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال من أحق الناس بحسن صحبتي قال أمك فقال ثم من قال أمك قال ثم من قال أمك قال ثم من قال أبوك

434- Ebu Hureyre der ki: Adamın biri gelerek: "Ey Allah'ın Resulü! Benden iyilik görmeyi insanlardan en çok kim hak eder?" diye sorunca, Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Annen" buyurdu. Adam: "Sonra kim?" diye sorunca, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Sonra yine annen" buyurdu. Adam: "Sonra kim?" diye sorunca, Allah Resulü (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Yine annen" buyurdu. Adam:

"Sonra kim?" diye sorunca, Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Baban" buyurdu.

[Tahric:] Elbani: Sahih (Sahih Ebu Davud 2551); Şuayb: İsnadı Buhari ve Müslim'in şartlarına göre sahihtir. Buhari 5971; Müslim 2548; Bak hadis no: 433.

ذكر استحباب بر المرء خالته إذا لم يكن له والدان

Anne Babası Hayatta Olmayan Kişinin Teyzesine iyilik Yapmasının Müstehaplığı

[ 435 ] أخبرنا محمد بن عمر بن يوسف بنسا قال حدثنا يعقوب الدورقي قال حدثنا أبو معاوية قال حدثنا محمد بن سوقة عن أبي بكر بن حفص عن بن عمر قال أتى رسول الله صلى الله عليه وسلم رجل فقال يا رسول الله إني أذنبت ذنبا كبيرا فهل لي من توبة فقال له رسول الله صلى الله عليه وسلم ألك والدان قال لا قال فلك خالة قال نعم قال فبرها إذا

435- ibn Ömer der ki: Adamın biri Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) geldi ve: "Ey Allah'ın Res0lü! Ben büyük bir günah işledim. Bunun tövbesi olur mu?" diye sordu. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Senin annen baban var mıdır?" diye sorunca, adam: "Hayır" dedi. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Teyzen var mı?'' deyince de: "Var" karşılığını verdi. Bunun üzerine Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "O zaman ona iyilikte bulun" buyurdu.

[Tahric:] Elbani: Sahih (et-Ta'liku'r-rağib 3/218); Şuayb: İsnadı Buhari ve Müslim'in şartlarına göre sahihtir. Ahmed 2/13, 2/14; Tirmizi 1905.

Sonraki sayfa için aşağıdaki link’i kullan:

Bab: Akrabalık Bağlarım Kurmak ve Bunu Koparmak