Sahih

İbn Hibban

 

BİRR VE İHSAN

 

ANA SAYFA      Kur’an      Hadis      Sözlük      Biyografi

 

فصل في تشميت العاطس

Fasıl: Aksıranı Teşmit Etmek ("Yerhamukellah" Demek)

 

ذكر ما يقال للعاطس إذا حمد الله عند عطاسه

Hapşıran Kimseye, Allah'a Hamd Ederse Ne Denir?

 

[ 598 ] أخبرنا محمد بن إسحاق بن سعيد السعدي قال حدثنا علي بن خشرم قال حدثنا عيسى بن يونس عن بن أبي ذئب عن المقبري عن أبي هريرة قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم إن الله يحب العطاس ويكره التثاؤب فإذا تثاءب أحدكم فليرد ما استطاع ولا يقل هاو فإنه إذا قال هاو ضحك منه الشيطان فإذا عطس أحدكم فقال الحمد لله فحق على من سمعه أن يقول يرحمك الله لم أسمع من محمد بن إسحاق فحق قاله الشيخ

 

598- Ebu Hureyre der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "Allah aksırmayı sever ve esnemekten hoşlanmaz. Sizden birinin esnemesi geldiği zaman gücü yettiği kadar esnemeyi tutsun (önlemeye çalışsın ve esnerse): ‘‘Ah, ah’‘ demesin. Sizden biri ah ah dediği zaman şeytan ondan güler. Sizden biri aksırır ve ‘‘Allah'a hamd olsun’‘ derse onu işiten kimsenin: ‘‘Verhamukellah’‘ demesi hak olur. ''

 

Ebu Hatim der ki: Muhammed b. İshak'tan "hak olur" sözünü işitmedim.

 

[Tahric:] Elbani: Sahih (el-İrva' 776); Şuayb: İsnadı Müslim'in şartınca sahih. Ahmed 2/428; Buhari 3289; Ebu Davud 5028; Tirmizi 2747.

 

 

ذكر ما يجيب به العاطس من يشمته بما وصفناه

Hapşıran Kimse, Teşmıt Edildiğinde Ne Karşılık Verir?

 

[ 599 ] أخبرنا عبد الله بن محمد الأزدي قال حدثنا إسحاق بن إبراهيم قال حدثنا يحيى بن آدم قال حدثنا إسرائيل عن منصور عن هلال بن يساف قال كنا مع سالم بن عبيد في غزاة فعطس رجلا من القوم فقال السلام عليكم فقال سالم السلام عليك وعلى أمك فوجد الرجل في نفسه فقال له سالم كأنك وجدت في نفسك فقال ما كنت أحب أن تذكر أمي بخير ولا بشر فقال سالم كنا مع رسول الله صلى الله عليه وسلم في سفر فعطس رجل فقال السلام عليكم فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم عليك وعلى أمك إذا عطس أحدكم فليقل الحمد لله على كل حال أو قال الحمد لله رب العالمين وليقل له يرحمك الله وليقل هو يغفر الله لكم

 

599- Hilal b. Yesaf der ki: Salim b. Ubeyd ile beraber bir gazvede idik.

Topluluktan bir kişi aksırıp: "Allah'ın selamı üzerinize olsun" deyince, Salim:

"Allah'ın selamı senin ve annenin üzerine olsun" karşılığını verdi. Sanki Salim'in deyişi adamın zoruna gitmişti. Salim: "Galiba zoruna gitti" deyince, adam:

"Annemi iyi veya kötü bir şekilde anmanı istemezdim" dedi. Bunun üzerine Salim şöyle devam etti: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile beraber bir seferde idik. Adamın biri aksırıp: ‘‘Allah'ın selamı üzerinize olsun’‘ dedi. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): ‘‘Senin ve annenin üzerine olsun. Eğer biriniz aksırırsa: "Her halimizden dolayı Allah'a veya Alemlerin Rabbine hamd ederiz" desin. Yanındaki de: "Allah sana merhamet etsin" desin. Aksıran da cevaben: "Allah sizi bağışlasın" karşılığını versin’‘ buyurdu."

 

[Tahric:] Elbani: Zayıf (el-İrva' 3/246); Şuayb: İsnadı zayıfhy. Ebu Davud 5031; Tirmizi 2740.

 

 

ذكر إباحة ترك تشميت العاطس إذا لم يحمد الله جل وعلا

Hapşıran Kimse Allah'a Hamdetmez ise Teşmit Edilmemesinin Mubahlığı

 

[ 600 ] أخبرنا أبو يعلى قال حدثنا أبو خيثمة قال حدثنا معاذ بن معاذ وجرير بن عبد الحميد قالا حدثنا سليمان التيمي قال حدثنا أنس بن مالك قال عطس رجلان عند النبي صلى الله عليه وسلم فشمت أو فسمت أحدهما وترك الآخر قال إن هذا حمد الله وإن هذا لم يحمده

 

600- Enes b. Malik der ki: Allah Resulü'nün (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yanında iki kişi aksırdI. Allah Resulü (Sallallahu aleyhi ve Sellem) birine teşmıtte bulunurken diğerine bulunmadı. Sonra: "Bu kişi Allah'a hamd etti. Bu ise Allah'a hamd etmedi" buyurdu.

 

[Tahric:] Elbani: Sahih (Sahihu'l-Edeb 729); Şuayb: İsnadı Buhari ve Müslim'in şartlarına göre sahihtir. Ahmed 3/100; Buhari 6225; Müslim 2991; Ebu Davud 5039; Tirmizi 2742; İbn Mace 3713; Darimi 2/283; Bak hadis no: 601.

 

 

ذكر ما يجب على المرء ترك التشميت للعاطس إذا لم يحمد الله

Hapşıran Kimse, Allah'a Hamd Etmezse Teşmit Edilmez

 

[ 601 ] أخبرنا الفضل بن الحباب قال حدثنا مسدد بن مسرهد قال حدثنا بن أبي عدي قال حدثنا سليمان التيمي عن أنس بن مالك قال عطس رجلان عند النبي صلى الله عليه وسلم فشمت أحدهما أو قال فسمت أحدهما ولم يشمت الآخر فقيل له رجلان عطسا فشمت أحدهما وتركت الآخر قال إن هذا حمد الله وإن هذا لم يحمده

 

601- Enes b. Malik der ki: Allah Resulü'nün (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yanında iki kişi aksırdI. Allah Resulü (Sallallahu aleyhi ve Sellem) birine teşmıtte bulunurken diğerine bulunmadı. Kendisine: "iki kişi aksırdı. Birine teşmitte bulundun, diğerine bulunmadın (sebebi nedir?)" denilince, Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Bu kişi Allah'a hamd etti. Bu ise Allah'a hamd etmedi" karşılığını verdi.

 

[Tahric:] Elbani: Sahih; Şuayb: İsnadı Buhari'nin şartınca sahihtir. Bak hadis no: 600.

 

 

ذكر وصف الرجلين اللذين عطسا عند المصطفى صلى الله عليه وسلم

Mustafa'nın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Yanında Hapşıran iki Kişinin Durumu

 

[ 602 ] أخبرنا محمد بن عمر بن يوسف قال حدثنا نصر بن علي الجهضمي قال حدثنا يزيد بن زريع عن عبد الرحمن بن إسحاق عن سعيد المقبري عن أبي هريرة قال جلس رجلان عند رسول الله صلى الله عليه وسلم أحدهما أشرف من الآخر فعطس الشريف فلم يحمد الله وعطس الآخر فحمد الله فشمته النبي صلى الله عليه وسلم فقال يا رسول الله عطست فلم تشمتني وعطس هذا فشمته فقال صلى الله عليه وسلم إن هذا ذكر الله فذكرته وأنت نسيت الله فنسيتك

 

602- Ebu Hureyre der ki: Biri diğerinden daha üstün sayılan iki kişi Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yanında oturdu. Diğerinden daha saygın sayılan kişi aksırdı ve Allah'a hamd etmedi. Diğer kişi aksırdı ve Allah'a hamd etti. Bunun üzerine Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Allah sana merhamet etsin" diye dua etti. Diğeri: "Ey Allah'ın Resulü! Ben aksırdım ve bana bir şey demedin, bu aksırınca ona dua ettin" dedi. Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Bu Allah'ı zikretti, ben de onu zikrettim. Sen ise Allah'ı unuttun, ben de seni unuttum" buyurdu.

 

[Tahric:] Elbani: Hasen (Mişkat 4734); Şuayb: İsnadı kavıdir.

 

 

ذكر البيان بأن المزكوم يجب أن يشمت عند أول عطسته ثم يعفى عنه فيما بعد ذلك

Hapşıran Kimsenin ilk Hapşırmasından Sonra Teşmıt Edilip Hapşırma Devam Ettiğinde Teşmıtin Yapılmaması

 

[ 603 ] أخبرنا أبو خليفة قال حدثنا أبو الوليد الطيالسي قال حدثنا عكرمة بن عمار قال حدثني إياس بن سلمة بن الأكوع قال حدثني أبي قال كنت قاعدا عند النبي صلى الله عليه وسلم فعطس رجل فقال النبي صلى الله عليه وسلم يرحمك الله ثم عطس أخرى فقال صلى الله عليه وسلم الرجل مزكوم

 

603- Seleme b. el-Ekva' der ki: Ben, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yanında otururken bir adam aksırdı. Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Yerhamukellah (= Allah sana merhamet etsin)" dedi. Adam bir daha aksırınca, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Adam nezle olmuş" buyurdu.

 

[Tahric:] Elbani: Sahih (es-Silsiletu's-sahiha 1330); Şuayb: İsnadı hasendir. Ahmed 4/46; Müslim 2993; Ebu Davud 5037; Tirmizi 2743; Darimi 2/284.

 

Sonraki sayfa için aşağıdaki link’i kullan:

 

Bab: Uzlet (inzivaya Çekilme) -  insanlardan Uzakta Yaşamanın Allah Yolunda Cihaddan Sonra Amellerin En Faziletlisi Olması