İbn Kesir Tefsir-i Kebir

MUKADDİME

Kur'an'dan Ne Kadar Okur ve Allah'ın (c.c) "Kur'an'dan Kolayınıza Geleni Okuyun!" (Müzzemmil, 20) Ayeti:

[166] İmam Buhari şöyle rivayet etmiştir. Süfyan şöyle dedi: "İbn Şübrüme bana şöyle dedi: Bir kişiye ne kadar Kur'an okumanın yeteceği konusunda Kur'an'a baktım, üç ayetten daha az bir sure bulamadım. Ben de ona "Birinin üç ayetten daha az okuması uygun değildir." dedim.

Alkame’den şöyle nakledilmiştir: "Ka'be'yi tavaf ettiği bir sırada Ebu Mes'ud'la karşılaştım. O, Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'in 'her kim Bakara suresinin sonunda bulunan iki ayeti okursa, bu ayetler ona yeter' buyurduğunu zikretti." Daha önce geçtiği üzere bu hadis muttefekun aleyhtir. Döneminde Kufe'nin büyük fakihi İbn Şübrüme'nin söylediği güzel bir hüküm çıkarımıdır. Nitekim, Sünen kitaplarında şu hadis bulunmaktadır:

[167] Rasulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "Fatiha suresi ile üç ayet okunmadan kılınan hiçbir namaz olmaz. " Fakat o hadis, yani Ebu Mes'ud hadisi daha sahih, daha meşhur ve daha özel (has) dir. Ama bu hadisle İmam Buhari'nin zikrettiği başlık arasında bir alaka olduğu pek de isabetli gözükmemektedir. Doğrusunu en iyi Allah bilir.

[168] İkinci hadis başlıkla daha alakalıdır ki o da şöyledir. İmam Buhari, Abdullah b. Amr (r.a.)'dan şöyle rivayet etmiştir: "Babam beni, asil bir aileye mensup bir kadınla evlendirdi. Daima gelinine kocasından memnun olup olmadığını sorardı. O da şöyle derdi: Abdullah, erkekler arasında bulunmaz bir adam. Evlendik evleneli yatağımıza hiç basmadı, bir örtüyü de kaldırmış değiL.

Bu durum bu şekilde uzayınca babam Rasulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’e gidip bu konuyu anlatmış. Bunun üzerine Allah Rasulü (Sallallahu aleyhi ve Sellem) 'Onu benim yanıma getir!' demiş. Bunun üzerine Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'in yanına gittim. Bana 'nasıloruç tutuyorsun?' diye sordu. 'Her gün oruç tutuyorum' şeklinde cevap verdim. Bu defa 'ne kadar zamanda Kur'an'I hatmediyorsun?' diye sordu. Ben de 'her gece' diyerek cevap verdim. Buna karşın, 'her ay üç gün oruç tut ve Kur'an'ı bir ayda hatmet!' buyurdu. Bunun üzerine 'ben bundan daha fazlasını yapabilirim' dedim. 'O zaman haftada üç gün oruç tut!' buyurdu. 'Ben bundan da fazlasını yapabilirim' deyince 'bir gün oruç tut, iki gün tutma!' buyurdu. 'Ben bundan da fazlasını yapabilirim' dedim. Bu defa Allah Rasulü (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: 'O halde en faziletli oruç olan, Davud peygamberin orucunu rut. Bir gün ye, bir gün oruç tut! Kur'an'ı da bir haftada hatmet!' Abdullah İbn Amr şöyle demiştir: Keşke Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'in bana verdiği ruhsatı kabul etseydim. Çünkü artık yaşlandım, takatım kalmadı. Abdullah İbn Amr gündüz ailesinden birine Kur'an'ın yedide birini okurdu. Gece okumak istediği kısmı gündüz hazırlardı. Böylece gece yükünü hafifletmek isterdi. Oruç için güçlü olmak istediği zaman ise peş peşe günlerce oruç tutmazdı. Tutmadığı günleri de sayardı. Daha sonra bu günlerin sayısı kadar oruç tutardı. Çünkü o, Hz. Peygamber'in vefatından sonra onun zamanında yaptığı amelleri bırakmaktan hoşlanmazdı."

Ebu Abdillah (İmam Buhari) şöyle demiştir: "Bazıları üç günde, bazıları bir haftada, bazıları da bir haftadan daha uzun zamanda Kur'an'ın hatmedilebileceğini söylemiştir. "

İmam Buhan bunu Oruç Kitabı'nda da rivayet etmiştir. Hadisi Nesai de, senedinde bazı farklılıklarla rivayet etmiştir.

[169] Sonra İmam Buhari, ayrıca Müslim ve Ebu Davud bunu biraz farklı senedle Abdullah b. Amr (r.a.)'dan şöyle rivayet etmişlerdir: Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bana "Kur'an'ı bir ayda hatmet!" dedi. Ben, "Bundan daha fazlasını yapacak güce sahibim" diye karşılık verdim. Nihayet Allah Rasulü şöyle buyurdu: "Kur'an'ı yedi günde hatmet! Bundan daha ileri gitme! "

[170] Ebu Ubeyd de, Kays b. Ebi Sa'saa'dan şöyle rivayet etmiştir: Ben Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'e "Ya Rasulallah! Kur’an’ı ne kadar sürede bir okuyayım (hatmedeyim) 7" diye sordum. "Her on beş günde bir" buyurdu. "Kendimi daha güçlü buluyorum" dedim. "Öyleyse her cumada (haftada) bir defa" buyurdu.

Ebu Ubeyd, İbn Mes'ud (r.a.)'ın oğlu Abdurrahman'dan şöyle rivayet etmiştir: İbn Mes'ud Ramazan dışında Kur'an'ı cumadan cumaya hatmederdi.

Ebu Mühelleb'den şöyle rivayet etmiştir: Übeyy b. Ka'b, Kur'an'ı her sekiz günde bir, Temim-i Dari ise her yedi günde bir hatmederdi.

İbrahim'den şöyle rivayet etmiştir: Esved Kur'an'ı her altı günde bir, Alkame ise her beş günde bir hatmederdi.

Elimizde sadece bu haberler olsaydı mesele açıktı. Fakat hadis kitaplarında geçen bir takım hadisler bundan daha kısa sürede okumanın caiz olduğunu göstermektedir.

[171] Nitekim Ahmed b. Hanbel'in, Müsned'inde, Sa'd b. Münzir elEnsarı’den (r.a.) rivayet ettiğine göre kendisi Rasulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'e "Ya Rasulallah! Kur'an'ı her üç günde bir okuyayım mı?" dedim. "Evet" buyurdu. Bu sahabi vefat edene kadar böyle okurdu. Hadisin senedi ceyyid, kuvvetli ve hasendir. Ebu Ubeyd de yine Sa'd b. Münzir elEnsari'den, onun "Ya Rasulallah! Kur'an'ı üç günde bir hatmedeyim mi?" diye sorduğunu, Rasulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'in de "Evet, yapabilirsen" diye cevap verdiğini rivayet etmiştir. Ebu Ubeyd der ki: Sa'd b. Münzir vefat edene kadar böyle okurdu.

[172] Başka bir hadiste Ebu Ubeyd, Abdullah b. Amr (r.a.)'dan şöyle rivayet etmiştir: Rasulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

"Kur'an'ı üç günden az sürede okuyup bitiren bir şey anlamaz" Bunu Ahmed b. Hanbel ve Sünen kitapları müellifleri de böyle tahric etmişler ve Tirmizi, hasen-sahih hadistir, demiştir.

[173] Ebu Ubeyd, Abdurrahman kızı Amra'dan şöyle rivayet etmiştir: Aişe (r.anha) şöyle derdi: Kur’an üç günden az sürede hatmedilmez. Bu çok gariptir ve onda bir zayıflık vardır.

Seleften birçok zat Kur’an’ı üç günden az sürede hatmetmeyi mekruh görmüştür. Haleften Ebu Ubeyd, İshak b. Rahaveyh ve başkaları da bu görüştedirler.

Ebu Ubeyd, Muaz b. Cebel (r.a.)'dan, onun Kur'an'ı üç günden az sürede okumayı kerih gördüğünü nakletmiş olup senedi sahihtir.

Ebu Ubeyd, İbn Mes'ud (r.a.)'dan şöyle rivayet etmiştir: Kim Kur’an’ı üç günden az sürede okursa kötü yapmış olur.

Ebu Ubeyd, İbn Mes'ud (r.a.)'ın oğlu Abdurrahman'dan şöyle rivayet etmiştir: Babam Kur’an’ı Ramazan' da üç günde bir hatmederdi. Bunun senedi de sahihtir.

[174] Müsned'de, Abdurrahman b. Şübbil'den rivayet edilen Rasulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'in şu hadisi geçmektedir: "Kur'an'ı okuyun. Onda aşırıya gitmeyin. Ondan uzak kalmayın. Onun kazancını yemeyin. Ondan okuduğunuzu gözünüzde büyütmeyin. "

'Kur’an' da aşırıya gitmeyin'in manası; Kur’an’ı en kısa sürede bitirmek için hızlıca okumayın. Çünkü bu genelde tefekküre engelolur. O yüzden bunun mukabilinde 'ondan uzak kalmayın (veya ona eziyet etmeyin)' buyurulmuştur. Yani Kur'an okumayı terk etmeyin.

Devam etmek için aşağıdaki linki kullan

Kur'an'ı Üç Günden Az Sürede Hatmetmek