|
İbn Kesir Tefsir-i Kebir |
Bakara Suresi 133, 134.ayetler |
Yakub (a.s)'ın Vefat
Ederken Oğullarına Vasiyeti Yine islam'dı:
133. Yoksa Ya'kub'a ölüm geldiği zaman siz orada mı idiniz? O zaman (Ya'kub) oğullarına: Benden sonra kime kulluk edeceksiniz? demişti. Onlar: Senin ve ataların İbrahim, İsmail ve
İshak'ın ilahı olan tek Allah'a kulluk edeceğiz; biz ancak O'na teslim
olmuşuzdur, dediler.
134. Onlar bir
ümmetti, gelip geçti. Onların kazandıkları kendilerinin, sizin kazandıklarınız
sizindir. Siz onların yaptıklarından sorguya çekilmezsiniz.
Tefsiri:
Allah (c. c) hem İsmail
(a.s)'ın torunu müşrik Araplara, hem de İbrahim
(a.s)'ın oğlu İshak (a.s)'ın
oğlu Yakub (a.s)'ın torunu kafir İsrailoğullarına karşı
hüccet olarak, Yakub (a.s)'ın
da vefat ederken oğullarına sadece Allah'a (c.c) ibadet edip O'na hiçbir şeyi
ortak koşmamayı vasiyet ettiğini haber vermektedir: "Benden sonra kime
kulluk edeceksiniz? demişti. Onlar: Senin ve ataların
İbrahim, İsmail ve İshak'ın ilahı olan tek Allah'a kulluk edeceğiz; biz ancak
O'na teslim olmuşuzdur, dediler."
Ayetteki ''Ataların
İbrahim, İsmail ve İshak" ifadesi tağlib
(genelleme) dir.
Çünkü İsmail Yakub (a.s)'ın amcasıdır. Nehhas da: Araplar amcaya da baba! ata
derler, demiştir. Bunu Kurtubi nakleder.
Ebu Bekir (r.a.) gibi, dedeyi baba gibi sayıp onu kardeşlerin
mirastan almasına engel yapan ilim erbabı, bu ayeti delil getirmiştir. İmam Buhari de İbn Abbas (r.a.) ile
Abdullah b. Zübeyr'den yaptığı nakle dayanarak Ebu Bekir (r.a.)'ın görüşünü
böylece ortaya koyduktan sonra: Hiç kimse bunda ona muhalefet etmemiştir,
demiştir. Mü'minlerin annesi Aişe
(r.anha) bu görüştedir. Hasan-ı Basri,
Tavus ve Ata da böyle demişlerdir. İmam Ebu Hanife
ile selef ve haleften pek çok alimin görüşü de budur.
İmam Malik, İmam Şafii
ve meşhur rivayete göre İmam Ahmed b. Hanbel ise o hisseyi dedeyle kardeşlerin bölüşeceklerini
söylemişlerdir. İmam Malik bunu Ömer, Osman, Ali, İbn
Mes'ud, Zeyd b. Sabit
(Allah hepsinden razı olsun) ile selef ve haleften bir grup ilim erbabından
rivayet etmiştir. İmam Ebu Hanife'nin iki talebesi Ebu Yusuf ile Muhammed b. Hasan da bunu tercih etmişlerdir.
Bu konu başka yerde işlenecektir.
"Tek Allah'a kulluk
edeceğiz." Yani biz O'nu tek ilah / mabud tanır,
hiçbir şeyi ona ortak koşmayız. "Biz ancak O'na teslim olmuşuzdur."
itaat etmiş ve boyun eğmişizdir. Nitekim Yüce Allah "Göklerde ve
yerdekiler, ister istemez O'na teslim olduğu halde onlar Allah'ın dininden
başkasını mı arıyorlar? Halbuki O'na
döndürüleceklerdir. " (Al-i İmran, 83) buyurur. Şeriatları çeşit çeşit, yol ve tarzları farklı farklı
olsa da İslam, bütün peygamberlerin dinidir. Nitekim Allah (c.c) "Senden
önce hiçbir Rasul göndermedik ki ona: "Benden
başka İlah yoktur; şu halde bana kulluk edin" diye vahyetmiş
olmayalım." (Enbiya, 25) buyurmuştur. Bu konuda ayet ve hadisler pek
çoktur.
[664] Hadislerden biri Rasulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'in "Biz nebiler anaları ayrı kardeş gibiyiz.
Dinimiz birdir. " hadisidir.
"Onlar bir ümmetti,
gelip geçti."......" gelip geçti demektir.
"Onların kazandıkları kendilerinin, sizin kazandıklarınız sizindir."
Yani siz kendinize fayda verecek ameller işlemediğiniz taktirde
geçmişteki peygamber ve salih atalarınız, onların
soyundan olmanızdan dolayı size hiçbir fayda verem eyecekler.
Çünkü onların yaptıkları ameller onların, sizin amelleriniz ise sizindir.
"Siz onların yaptıklarından sorguya çekilmezsiniz. "
Ebu Aliye, Rebi’ ve Katade'ye göre, "Onlar bir ümmetti" cümlesinde
kastedilenle İbrahim, İsmail, İshak, Yakub ve torunlarıdır.
[665] Bir hadiste bu
manada şöyle buyurulmuştur: "Kimin ameli onu
geride bırakırsa soyu onu öne geçirmez. "
|
Devam etmek için aşağıdaki linki
kullan |