|
İbn Kesir Tefsir-i Kebir |
Bakara Suresi 135.ayet |
Hidayet
ibrahim'in Hanif Dinine Uymaktadır:
135. (Yahudiler ve
Hristiyanlar Müslümanlara:) Yahudi ya da Hristiyan olun ki doğru yolu
bulasınız, dediler. De ki: Hayır! Biz, hanif halde İbrahim'in dinine uyarız. O,
müşriklerden değildi.
Tefsiri:
Muhammed b. İshak, İbn
Abbas (r.a.)'dan şöyle nakleder: Abdullah b. Surya el-A'ver, Rasulullah
(Sallallahu aleyhi ve Sellem)'e: "Doğru yol sadece bizim yolumuzdur. Ey
Muhammed! Bize uy ki doğru yolu bulmuş olasın." dedi. Hristiyanlar da
böyle söylediler. Bunun üzerine Allah (c. c) "Yahudi ya da Hristiyan olun
ki doğru yolu bulasınız, dediler." buyruğunu indirdi.
"De ki:
Hayır!" Yani biz sizin çağırdığınız Yahudiliği de Hristiyanlığı da
istemiyoruz. Bilakis "Biz han if olarak İbrahim'in dinine uyarız."
"Hanif
olarak"; dosdoğru bir şekilde demektir. Muhammed b. Ka'b el-Kurazi ile İsa
b. Cariye böyle demişlerdir. Hasif, Mücahid’den "ihlaslı ve samimi"
manasına geldiğini rivayet etmiştir. Ali b. Ebi Talha, İbn Abbas (r.a.)'dan
"haccederek" diye tefsir ettiğini nakleder. Hasan-ı Basrı, Dahhak,
Atiyye ve Süddi de böyle söylemişlerdir. Ebu Aliye: Hanif; namazında Kabe'ye
yönelen ve gücü yettiği taktirde oraya gidip haccetme vazifesinin olduğuna
inanan kişidir, demiştir. Mücahid ile Rebi' b. Enes 'hanif olarak' ifadesini
'tabi olarak ve uyarak' diye tefsir etmişlerdir. Ebu Kılabe de: Hanif, baştan
sona tüm peygamberlere iman eden kişidir, demiştir. Katade: Haniflik Allah'tan
başka hiçbir İlah bulunmadığına şehadet etmektir, demiştir. Buna anneler,
kızlar, teyzeler ve halalarla evlenmeyi haram bilmek, Allah'ın haramlarını
kabul etmek ve Sünnet olmak da girer.
136. Biz, Allah'a ve
bize indirilene; İbrahim, İsmail, İshak, Ya'kub ve esbata indirilene, Musa ve
İsa'ya verilenlerle Rableri tarafından diğer peygamberlere verilenlere,
onlardan hiçbiri arasında fark gözetmeksizin inandık ve biz sadece Allah'a
teslim olduk, deyin.
Tefsiri:
Allah (c.c) mü'min
kullarını peygamberi Muhammed (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'e indirdiklerine
ayrıntılı, daha önceki peygamberlere indirdiklerine de genelolarak inanmaya
yönlendiriyor. Bazı peygamberlerin adlarını anarken, diğerlerini zikretmiyor.
Onların hiçbiri arasında bir ayrım gözetmeyip aksine hepsine iman etmeyi,
Allah'ın (c. c) haklarında şöyle buyurduğu kimselerden olmamayı emrediyor:
"Allah'ı ve peygamberlerini inkar edenler ve (inanma hususunda) Allah ile
peygamberlerini birbirinden ayırmak isteyip "Bir kısmına iman ederiz ama
bir kısmına inanmayız" diyenler ve bunlar (iman ile küfür) arasında bir
yol tutmak isteyenler yok mu; işte gerçekten kafirler bunlardır ... "
(Nisa, 150-151)
[666] İmam Buhari, Ebu
Seleme'den, Ebu Hureyre (radıyallahu arıh)'ın şöyle dediğini rivayet eder:
"Yahudiler Tevrat'ı İbranice okuyup Müslümanlara Arapça açıklıyorlardı.
Bunun üzerine Rasulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) "Kitap ehli'ni ne
tasdikleyin ne de yalanlayın. Sadece, 'Biz Allah'a ve bize indirilene ...
inandık' deyin" buyurdu.
[667] Müslim, Ebu Davud
ve Nesai, İbn Abbas (r.a.)'dan şöyle rivayet eder: Rasulullah (Sallallahu
aleyhi ve Sellem) sabah namazından önce kıldığı iki rek'at namazda (fatihadan
sonra) en çok "Biz, Allah'a ve bize indirilene; İbrahim, İsmail, İshak,
Ya'kub ve esbata indirilene .. inandık. .. deyin" ayetiyle (bu ayet),
"İsa, onlardaki inkarcılığı sezince: Allah yolunda bana yardımcı olacaklar
kimlerdir? dedi. Havarfler: Biz, Allah yolunun yardımcılarıyız; Allah'a
inandık, şahit ol ki bizler Müslümanlarız, cevabını verdiler." (Al-i
İmran, 52) ayetini okurdu.
"Esbat"
hakkında Ebu Aliye, Rebi' ve Katade şöyle demişlerdir: Esbat (sıbt'ın çoğulu)
Yakub (a.s)'ın on iki oğludur. Her birinden kalabalık bir insan topluluğu
meydana gelmiş ve hepsine esbat denmiştir. Halil b. Ahmed ve başka bir takım
kimseler: İsmailoğullarında (Araplarda) kabile ne ise İsrailoğullarında da sıbt
(çoğulu: esbat) odur, demişlerdir. Zemahşeri, Keşşaf'ta: Esbat Yakub (a.s)'ın
torunları, on iki oğlunun evlatlarıdır, demiştir. Fahreddin Razi bunu ondan
nakledip onaylamış ve itiraz etmemiştir. İmam Buhari de: Esbat,
İsrailoğullarının kabileleridir, demiştir. Esbattan burada kastedilen
İsrailoğullarından türeyen halklar ve onlardan Allah'ın (c.c) kendilerine vahiy
indirdiği kimselerdir. Nitekim Musa (a.s) kavmine şöyle demişti: "Ey
kavmim! Allah'ın size (lutfettiği) nimetini hatırlayın: Zıra O, içinizden
peygamberler çıkardı ve sizi hükümdarlar kıldı. Alemlerde hiçbir kimseye
vermediğini size verdi." (Maide, 20) Allah (c.c) yine: "Biz
İsrailoğullarını oymaklar halinde on iki kabileye ayırdık. " (A'raf, 160)
buyurmuştur.
Kurtubi der ki: Esbat
(.....) kelimesi peş pe şe manasına gelen sebt (.......)'ten gelmedir.
Dolayısıyla esbat peş peşe gelen topluluklar manasına gelir. Aslının ağaç
manasına gelen "....." olduğu da söylenmiştir ki bu durumda kelime
"ağaç gibi kalabalık topluluk" manasını ifade eder. Bunun tekili de
"....."dır. Zeccac der ki: Aslının bu olduğunu sana, İbn Abbas
(r.a.)'dan gelen şu rivayet ifade eder: Şu on tanesi dışında tüm peygamberler
İsrailoğullarındandır: Nuh, Hud, Salih, Şuayb, İbrahim, Lut, İshak, Yakub,
İsmail ve Muhammed (Sallallahu aleyhi ve Sellem). Kurtubi der ki: Sıbt,
asılları tek bir şeye dönen topluluk ve kabile demektir.
Katade şöyle der: Allah
(c.c) ayette mü'minlere, kendisine inanmalarını, tüm kitaplarını ve
peygamberlerini tasdik etmelerini emretmektedir. Süleyman b. Habib der ki: Biz
Tevrat ve İncil’e iman etmek, fakat onlardakilerle amel etmemekle emrolunduk.
[668] Nitekim İbn Ebi
Hatim'in, Ma'kil b. Yesar'dan rivayetine göre Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi
ve Sellem) şöyle buyurmuştur: "Tevrat, Zebur ve İncil'e iman edin. Amel
etmenize izin verilen kitapsa, Kur'an olsun. "
|
Devam etmek için aşağıdaki linki kullan |