|
İbn Kesir Tefsir-i Kebir |
En’am Suresi 100.ayetler |
Müşriklerin Allah'a
Cinleri Ortak Koşmaları:
100. Cinleri Allah'a
ortak koştular. Oysa ki onları da Allah yaratmıştı.
Bilgisizce O'na oğullar ve kızlar yakıştırdılar. Haşa!
O, onların ileri sürdüğü vasıflardan uzak ve yücedir.
Tefsiri:
Bu, Allah'la (c.c)
birlikte başka şeylere de tapan, cinlere ibadet etmek suretiyle Allah'a
ibadetlerine başkalarını da ortak eden ve onları ibadette Allah'ın ortakları
yapan Müşriklere -Allah onların şirk ve küfürlerinden münezzehtir- bir
reddiyedir. Şayet, "Cinlere nasıl tapınılmıştır ki tapınılan sadece
putlardır" denilirse, cevaben denilir ki: Müşrikler putlara cinlere
itaatlerinden ve onların emirlerine uyarak tapıyorlardı. Nitekim Yüce Allah
şöyle buyurur: "Onlar (Müşrikler) O'nu bırakıp yalnızca bir takım
dişilerden (dişi isimli ilahlardan) istiyorlar, ancak inatçı şeytandan dilekte
bulunuyorlar. Allah onu (şeytanı) Idnetlemiş o da, "Yemin ederim ki
kullarından belli bir pay edineceğim" demiştir. Onları mutlaka
saptıracağım, muhakkak onları boş kuruntulara boğacağım, kesinlikle onlara
emredeceğim de hayvanların kulaklarını yaracaklar (putlar için
nişanlayacaklar), şüphesiz onlara emredeceğim de Allah’ın yarattığını
değiştirecekler" (dedi). Kim Allah 'ı bırakır da şeytanı dost edinirse
elbette apaçık bir ziyana düşmüştür. (Şeytan) onlara söz verir ve onları
ümitlendirir; halbuki şeytanın onlara söz vermesi aldatmacadan başka bir şey
değildir." (Nisa, 117-120) Yüce Allah yine, "Şimdi siz, beni bırakıp
da onu ve onun soyunu mu dost ediniyorsunuz? Oysa onlar sizin
düşmanınızdır" (Kehf, 50) buyurur. İbrahim (a.s) da babasına şöyle
demiştir: "Babacığım! Şeytana kulluk etme! Çünkü şeytan, çok merhametli
olan Allah'a asi oldu." (Meryem, 44) Yüce Allah bir ayette de, '''Ey
Ademoğulları! Size şeytana tapmayın. Çünkü o sizin apaçık bir düşmanınızdır'
demedim mi? 'Ve bana kulluk ediniz, doğru yol budur' demedim mi?" (Yasin,
60-61) buyurur.
Yüce Allah meleklerin
kıyamet gününde şöyle diyeceklerini buyurur:
"Sen yücesin, bizim
dostumuz onlar değil, sensin. Belki onlar cinlere tapıyorlardı. Çoğu onlara
inanmıştı; diyecekler. " (Sebe, 41) O yüzden burada, "Cinleri Allah'a
ortak koştular. Oysaki onları da Allah yaratmıştı" buyruluyor. Yani,
yegane yaratıcıları hiçbir ortağı bulunmayan ve bunda hiçbir kimseyi kendisine
ortak etmeyen Allah olduğu halde nasılolur da onunla birlikte başkasına ibadet
edilir? Nitekim İbrahim (a.s) da kavmine şöyle demişti: "Yonttuğunuz
şeylere mi tapıyorsunuz? Oysa sizi de, yonttuklarınızı da Allah
yaratmıştır." (Saffat, 95-96) Ayetin manası şudur: Yegane ve tek başına
yaratıcı Allah'tır. Bu yüzden yalnızca hiçbir ortağı olmayan Allah'a ibadet
etmek gerekir.
"Bilgisizce O'na
oğullar ve kızlar yakıştırdılar." Yüce Allah kendisini çocuğu olmakla
niteleyen sapıkların sapıklığına dikkat çekmektedir. Nitekim Yahudiler bunu
Uzeyr (a.s) hakkında, Hristiyanlar İsa (a.s) hakkında, Müşrik Araplar da
melekler hakkındaki, "Onlar Allah'ın kızlarıdır" sözleriyle
söylemişlerdir. Allah (c.c) onların sözlerinden münezzehtir. "....."
cümlesinin manası, selef ulemasının söylediği gibi, "uydurdular,
türettiler ve yalan söyleyip iftira attılar"dır. Ali b. Ebi Talha, İbn
Abbas (r.a.)'tan "ulu orta söz söyleyerek iftira attılar" dediğini;
Avfi de yine İbn Abbas (r.a.)'tan, "Allah için oğullar ve kızlar
kıldılar" dediğini rivayet etmiştir. Mücahid bunu, "Oğulları ve
kızları olduğu yalanını ortaya attılar" diye tefsir etmiş, Hasan-ı Basri
de aynısını söylemiştir. Dahhak bu kelimeyi uydurdular, Süddi, "Kestiler"
diye tefsir etmiştir. Bu durumda cümlenin manası şöyle olur: Allah'a
ibadetlerinde cinleri O'na ortak yaptılar. Oysa mahlukatını hiçbir kimseyi
ortak etmeksizin, hiç kimsenin yardım ve desteği olmaksızın tek başına O (c.c)
yaratmıştır.
"Bilgisizce",
yani, sözlerinin hakikatinin bilincinde olmaksızın, Allah'tan ve büyüklüğünden
habersiz bir şekilde, ilah olan birinin oğullarının, kızlarının ve eşinin
olmaması gerektiği, yaratmasında hiçbir kimseyi kendisine ortak etmemesinin
zorunlu olduğu hakikatinden bihaber olarak "O'na oğullar ve kızlar
yakıştırdılar. " O yüzden Yüce Allah ardından şöyle buyuruyor: "Hoşo!
O, onların ileri sürdüğü vasıflardan uzak ve yücedir." Yani, Allah (c.c) o
cahillerin ve sapıkların Allah'a çocuk, ortak, benzer ve denk yakıştırmalarından
ve nitelemelerinden münezzehtir, uzaktır ve yücedir.
|
Devam etmek için aşağıdaki linki kullan |