|
İbn Kesir Tefsir-i Kebir |
Enfal Suresi 24.ayetler |
Allah ve Rasulü'nün
Çağrılarına icabet:
24. Ey inananlar!
Hayat verecek şeylere sizi çağırdığı zaman, Allah ve Rasulü'ne uyun. Ve bilin ki
Allah kişi ile onun kalbi arasına girer ve siz mutlaka O'nun huzurunda
toplanacaksınız.
Tefsiri:
[3311] İmam Buhari, Ebu
Said b. Mualla'dan şöyle nakleder: Ben namaz kılarken Allah Rasulü (Sallallahu
aleyhi ve Sellem) yanımdan geçti ve beni çağırdı. Namazı kılana kadar yanına
gitmedim, sonra gittim. "Yanıma gelmeni ne engelledi? Allah (c.c) "Ey
inananlar! Hayat verecek şeylere sizi çağırdığı zaman, Allah ve Rasulü'ne
uyun." buyurmuyor mu?" buyurdu. Sonra: "Ben çıkmadan önce mutlaka
sana Kur'an'daki en büyük sureyi öğreteceğim." buyurdu. Sonra çıkıp
gideceği zaman bunu kendisine hatırlattım. Muaz der ki: Bize Şu'be'nin Hubeyb
b. Abdurrahman'dan, onun Hafs b. Asım'dan aktardığında göre; o bunu Rasulullah
(Sallallahu aleyhi ve Sellem)'in Ebu Said adında bir sahabisinden duymuş.
Sahabi: O sure "elhamdu lillahi Rabbi'l-alemin" suresidir, yani
sürekli tekrarlanan yedidir, demiştir. Buhari'nin rivayeti harfiyen böyledir.
Hadis daha önce Fatiha suresinin başlarında farklı senetleriyle birlikte zikredilmişti.
Mücahid "Size hayat verecek şeylere" ifadesini "hakikate"
diye tefsir etmiştir. Katade der ki: "Hayat verecek şeyler" hakkında
şöyle der: O işte şu Kur’an' dır. Kurtuluş, dirilme ve hayatta kalma ancak
onunla olur. Süddi de: Onların küfürle ölmelerinden sonra dirilmeleri ancak
İslam'da olacaktır, der. Muhammed b. İshak, Urve b. Zübeyr'den "Ey
inananlar! Hayat verecek şeylere sizi çağırdığı zaman, Allah ve Resulü'ne
uyun." buyruğu hakkında şöyle rivayet eder: "Yani, Allah size onunla
zilletten sonra izzet bahşettiği, güçsüzlükten sonra güçlendirdiği,
düşmanlarınız sizi esaretleri ve hakimiyetleri altına aldıktan sonra onlardan
koruduğu cihada çağırdığı zaman."
İbn Abbas (r.a.)
"Bilin ki Allah kişi ile onun kalbi arasına girer" buyruğu hakkında
şöyle der: Mü'min ile küfür arasına, kafir ile iman arasına girer. Bunu Hakim,
Müstedrek'inde İbn Abbas (r.a.)'ın sözü (mevkuf) olarak rivayet etmiş ve
"Buhari ve Müslim tahric etmemiş olsalar da sahihtir" demiştir. Bunu
İbn Merduyeh başka bir vecihten Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'in
hadisi (merfu) olarak rivayet etmiştir. Fakat senedinin zayıflığından dolayı bu
sahih değildir. Mevkuf rivayet daha sahihtir. Mücahid, Said b. Cübeyr, İkrime,
Dahhak, Ebu Salih, Atiyye, Mukatil b. Hayyan ve Süddi bu görüştedirler.
Mücahid’den yapılan başka bir rivayette o "bilin ki Allah kişi ile onun
kalbi arasına girer" buyruğunu tefsir ederken:
"Sonunda onu idrak
edemez halde bırakır" demiştir. Süddi der ki: Allah Teala insanla kalbi
arasına girer ve kişi O'nun (c.c) izni olmadan ne iman edebilir, ne de kafir
olabilir. Katade ise: Bu ayet Allah'ın (c.c) "biz ona şah damarından daha
yakınız." (Kat, 16) buyruğu gibidir. Rasulullah (Sallallahu aleyhi ve
Sellem)'den de bu ayetle uyuşan hadisler rivayet edilmiştir.
[3312] İmam Ahmed b.
Hanbel, ... Süfyan-ı Sevri’den, o da Enes b. Malik (r.a.)'tan şöyle nakleder:
Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şu duayı çok söylerdi: ''.....'' Ey
kalpleri evirip çeviren, kalbimi dininde sebat ettir." Biz "Ya
Rasulallah! Sana ve getirdiklerine iman ettik. Hakkımızda korkuyor musun?"
dedik. "Evet. Şüphesiz kalpler Allah'ın parmaklarından iki parmağı
arasındadır. Onları evirip çevirir" buyurdu. Tirmizi de el-Camiu's-Sahih
kitabında Kader Kitabı bölümünde rivayet etmiş, sonra "Hasendir" demiştir.
Bir çok kişi de bir çok tarikle Ebu Süfyan'ın -ki ismi Talha b. Nafi'dir-
Cabir'den, onun da Enes b. Malik (r.a.)'tan nakliyle rivayet etmişlerdir. Ebu
Süfyan'ın Enes'ten yaptığı rivayet daha sahihtir.
[3313] Başka bir Hadis:
İmam Abd b. Humeyd, Bilal (r.a.)'tan şöyle nakleder: Hz. Peygamber (Sallallahu
aleyhi ve Sellem) "Ey kalpleri evirip çeviren, kalbimi dininde sebat
ettir." diye dua ederdi. Bu, senet bakımından ceyyittir, fakat kopukluk
vardır. Bununla birlikte, tahric etmemiş olsalar da Sünen sahiplerinin
koşullarını taşıyan bir hadistir.
[3314] Başka bir Hadis:
iman Ahmed b. Hanbel, Nüvas b. Sem'an el-Kilabi'den şöyle nakleder: Allah
Resulü (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'i şöyle buyururken işittim: "Her bir kalp
mutlaka alemlerin Rabb'inin parmaklarından iki parmak arasındadır. Doğru yolda
olmasını dilerse onda tutar, saptırmayı isterse saptırır. " Hz. Peygamber
(Sallallahu aleyhi ve Sellem) yine şöyle derdi: "Ey kalpleri evirip
çeviren, kalbimizi dininde sebat ettir. " Resulullah (Sallallahu aleyhi ve
Sellem) yine "Mizan (denge ve ölçü) Rahman'ın elindedir; onu (onunla
insanları) alçaltır ve yükseltir. " buyurmuştur. Bunu Nesai ile İbn Mace
de Abdurrahman b. Yezid b. Cabir'in nakliyle rivayet etmiştir.
[3315] Başka bir hadis:
İmam Ahmed b. Hanbel Aişe (r.anha)'dan şöyle nakleder: Allah Resulü (Sallallahu
aleyhi ve Sellem)'in yaptığı dualardan biri "Ey kalpleri evirip çeviren,
kalbimi dininde sebat ettir." idi. Ona "Ya Resulallah! Sen bu duayı
çok yapıyorsun." dedim. Şöyle buyurdu: "İnsanın kalbi Allah'ın
parmaklarından iki parmak arasındadır. Dilerse onu saptırır, dilerse doğru yol
üzerinde tutar. "
[3316] Başka bir hadis:
İmam Ahmed b. Hanbel, Ümmü Seleme (r.anha)'dan şöyle nakleder: Resulullah
(Sallallahu aleyhi ve Sellem) çokça "Allah'ım! Ey kalpleri evirip çeviren,
kalbimi dininde sebat ettir." diye dua ederdi. "Ya Resulallah!
kalpler de mi evirilip çevrilir?" dedim. Şöyle buyurdu: "Evet. Allah
hangi beşeri yaratmışsa onun kalbi Rahman'ın parmaklarından iki parmak
arasındadır. Dilerse onu doğru yol üzere kılar, dilerse ondan saptırır. -Biz de
Rabb'imizden kalplerimizi bizi hidayete erdirdikten sonra saptırmaması için dua
ediyoruz. Katından bize rahmet bahşetmesini istiyoruz. Şüphesiz O karşılıksız
olarak ve bol bol verendir.-" "Ya Rasulallah! Bana, kendim için
yapacağım bir dua öğretmez misin?" dedim. Şöyle buyurdu:
"Pekala. Şöyle dua
et: ''Allah'ım! Ey Muhammed Peygamberin Rabb'i! Günahımı bana bağışla. Kalbimin
kinini kaldır. Beni yaşattığın sürece saptırıcı fitnelerden koru. "
[3317] Başka bir hadis:
İmam Ahmed b. Hanbel Abdullah b. Amr (r.a.)'tan şöyle nakleder: Allah Rasulü
(Sallallahu aleyhi ve Sellem)'i "Şüphesiz Ademoğullarının kalpleri
Rahman'ın parmaklarından iki parmak arasındadır. Hepsi tek bir kalp gibidir.
Allah (c.c) onlarda dilediği şekilde tasarrufta bulunur." buyururken
işittim. Allah Rasulü (Sallallahu aleyhi ve Sellem) sonra şöyle dedi:
''Allah'ım! Ey kalpleri evirip çeviren. Kalplerimizi sana itaate çevir. "
Bunu sadece İmam Müslim rivayet etmiş, Buhari rivayet etmemiştir. Bunu Müslim,
Nesai ile birlikte Hayve b. Şurayh el-Mısri'nin nakliyle rivayet etmiştir.
|
Devam etmek için aşağıdaki linki kullan |