İbn Kesir

Tefsir-i Kebir

Hicr Suresi

1 – 3.ayetler

 

Bu Kitap:

 

Rahman ve Rahim Allah'ın adıyla;

 

1. Elif, Lam, Ra. Bunlar kitabın ve açık açık anlatan Kur'an'ın ayetleridir.

2. O inkar edenler keşke zamanında biz de Müslüman olsaydık diye arzu ederler.

3. Bırak onları yesinler, faydalansınlar. Boş ümit onları oyalayadursun yakında bilecekler.

 

Tefsiri:

 

Surelerin başlarında bulunan Mukatta' harflere dair açıklamalar daha önceden geçmiş bulunmaktadır.

 

"O inkar edenler keşke zamanında biz de Müslüman olsaydık diye arzu ederler" buyruğu onların vaktiyle içinde bulundukları küfürden dolayı pişman olacaklarını ve dünyada iken keşke Müslümanlarla birlikte olsaydık diye temenni edeceklerini haber vermektedir.

 

es-Süddi'nin tefsirinde kendi meşhur senediyle İbn Abbas, İbn Mes'ud ve onların dışındaki diğer sahabilerden naklettiğine göre, kafirlere cehennem ateşi gösterileceği vakit, keşke Müslüman olsaydık diye temenni edeceklerdir.

 

Maksadın her bir kafirin ölüm esnasında, keşke mü' min olsaydı diye arzu edip temenni etmesi olduğu söylendiği gibi, Yüce Allah'ın: "Onları ateşin başında durdurulup da: 'Keşke biz (dünyaya) geri döndürülseydik. Rabbimizin ayetlerini yalanlamazdık, mü'minlerden olurduk' diyecekleri vakit bir görsen." (En'am, 27) buyruğunda olduğu gibi kıyamet gününde meydana gelecek bir olayın haber verilmesi olduğu da söylenmiştir.

 

Süfyan es-Sevri, Seleme b. Kuheyl'den, o Ebu'z-Za'ra'dan, o Abdullah'tan Yüce Allah'ın: "O inkar edenler keşke zamanında biz de Müslüman olsaydık diye arzu ederler" ayeti hakkında bu cehennemiyyun diye bilinen kimselerin cehennem ateşinden çıktıklarını görmeleri halinde (söyleyecekleri sözler) hakkındadır, dediğini nakletmektedir.

 

İbn Cerir dedi ki. .. Bize İbn Ebi Ferve el-Abdi'nin tahdis ettiğine göre İbn Abbas ile Enes b. Malik: "O inkar edenler keşke zamanında biz de Müslüman olsaydık diye arzu ederler" ayetini şöyle tevil ediyorlardı: Allah, Müslüman olup, günah işlemiş olanları müşriklerle birlikte cehennemde alıkoyacağı vakit müşrikler onlara: Dünyada iken sizin kendisine ibadet ettiğinizin size bir faydası olmadı, diyecekler. Bunun üzerine şanı Yüce Allah, rahmetinin lütfu ile onların lehine gazaplanacak ve onları cehennemden çıkartacaktır. İşte "O inkar edenler keşke zamanında biz de Müslüman olsaydık diye arzu ederler" buyruğu bu zamanı anlatmaktadır.

 

Abdurrezzak da dedi ki: ... Mücahid dedi ki: Cehennemlikler muvahhidlere: Sizin imanınızın size bir faydası olmadı, diyecekler. Cehennemlikler bu sözü söyleyecekleri vakit (Yüce Allah): Kalbinde zerre ağırlığı kadar (iman) bulunan kimseyi (cehennemden) çıkartınız, buyuracaktır. (Mücahid) dedi ki:

İşte Yüce Allah'ın: "O inkar edenler keşke zamanında biz de Müslüman olsaydık diye arzu ederler" buyruğu o zaman gerçekleşecektir. Dahhak'tan, Katade'den, Ebu'l-Aliye ve başkalarından da böylece rivayet edildiği gibi, bu hususta merfu birtakım hadisler de rivayet edilmiştir:

 

 

[4035]1. Birinci Hadis: Hafız Ebu'l-Kasım et-Taberani dedi ki: ... Enes b. Malik (r.a.)'tan dedi ki: Rasulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "La ilahe illallah ehli olan birtakım kimseler günahları sebebiyle cehennem ateşine gireceklerdir. Lat ve Uzza'ya ibadet edenler onlara:

 

Siz cehennem ateşinde bizimle birlikte olduğunuza göre, La ilahe illallah demiş olmanızın size bir faydası olmadı. Bunun üzerine aziz ve celil olan Allah onların lehine gazaplanacak, onları cehennem ateşinden çıkartıp "hayat ırmağı"nın içerisine bırakacak. Onlar da ayın tutulma halinden kurtulduğu gibi o yanıklarından iyileşecekler ve cennete girecekler. Cennette "el-cehennemiyyun" diye adlandırılacaklardır. " Bir adam, ey Enes, sen mi bunu Rasulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'den dinledin? diye sordu. Enes şu cevabı verdi: Rasulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'i şöyle buyururken dinledim: "Kim benim hakkımda kasten bir yalan uyduracak olursa cehennemdeki yerine hazırlansın." Evet, ben Rasulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'i bunları söylerken dinledim. Sonra Taberani: Bu hadisi el-Cihbiz münferid olarak rivayet etmiş bulunmaktadır, dedi.

 

 

[4036] İkinci Hadis: Yine Taberani dedi ki: ... Ebu Musa (r.a.) dedi ki: Rasulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "Cehennem ehli -aralarında kıble ehlinden Allah'ın dilediği kimseler de bulunduğu haldetoplanacakları vakit kafirler Müslümanlara: "Siz Müslüman değil miydiniz" diyecekler. Onlar "evet, öyleydik" diyecekler. Kafirler: "O halde İslam'ın size faydası olmamış, siz de bizimle birlikte ateştesiniz" diyecekler. Müslümanlar: "Bizim birtakım günahlarımız vardı, o günahlarımız sebebiyle burada tutulduk" diyecekler. Yüce Allah onların konuşmalarını işitip derhal kıble ehlinden cehennem ateşinde bulunanlar hakkında emir verecek ve onlar da hemen çıkartılacaklardır. Cehennemde geri kalan kafirler ise: "Keşke biz de Müslüman olsaymışımız, onların çıkarıldıkları gibi biz de çıkartılmış alacaktık" diyeceklerdir." (Ebu Musa) dedi ki: Sonra Rasulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şu buyruğu okudu: "Euzubillahimineşşeytanirracim: "Elif, Lam, Ra. Bunlar kitabın ve açık açık anlatan Kur'an'ın ayetleridir. O inkar edenler keşke zamanında biz de Müslüman olsaydık diye arzu ederler.. "

 

Bunu İbn Ebi Hatim de, Halid b. Nefi’den böylece gelen bir hadis olarak rivayet etmiş ve hadisin rivayetinde euzu billahi. .. yerine "bismillahirrahmanir rahim"i ilave etmiştir.

 

 

[4037] Üçüncü Hadis: Yine Taberemi dedi ki: ... Bana Salih b. Ebi Tarif

tahdis edip dedi ki: Ebu Said el-Hudri'ye şöyle sordum: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'i: "O inkar edenler keşke zamanında Müslüman olsaydık diye arzu ederler" ayeti hakkında bir şey söylediğini dinledin mi? dedim. O, evet onu şöyle buyururken dinledim, dedi: "Allah mü'minlerden birtakım kimseleri günahları sebebiyle cezalandırdıktan sonra çıkartacaktır. " Yine şöyle dedi: ''Allah bu mü'minleri müşriklerle birlikte cehenneme koyunca müşrikler onlara: Sizler dünyada iken Allah'ın dostları olduğunuzu iddia ediyorsunuz. Bu haliniz ne? Bizimle birlikte cehennemdesiniz, diyecekler. Allah onların bu sözleri söylediklerini duyacak ve derhalonlara şefaat edilmesine izin verecektir. Melekler, nebiler ve mü'minlerden bir kısmı şefaat edecekler ve sonunda Allah'ın izniyle ateşten çıkacaklar. Müşrikler bu hali göreceklerinde: Keşke biz de onlar gibi olsaydık da bize de şefaat edenlerin şefaati erişir ve onlar arasından (cehennemlikler arasından) çıkartılırdık diyeceklerdir." (Devamla) şöyle buyurdu: "İşte Yüce Allah'ın: "O inkar edenler keşke zamanında biz de Müslüman olsaydık diye arzu ederler" buyruğu bunu anlatmaktadır. Bunlara cennette "el-cehennemiyyun" adı verilecektir. Buna sebep ise yüzlerindeki bir siyahlık olacaktır. Bunun üzerine: Rabbimiz üzerimizden bu adı yok et, diyecekler, Allah da onlara cennet ırmağında yıkanmalarını emredecek ve bunun sonucunda bu isim de onlardan alınacaktır. " (Ravilerden) Ebu Usame de bu hadisin böyle olduğunu kabul etmiş ve: Evet (böyledir) demiştir.

 

 

[4038] Dördüncü Hadis: İbn Ebi Hatim de dedi ki: ... Muhammed b.

Cebr'den, o Muhammed b. Ali'den, o babasından, o dedesinden şöyle dediğini nakletli: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: ''Ateş onlardan kimilerini diz kapaklarına kadar yakalayacak, kimilerini beline kadar

yakalayacak, kimilerini boynuna kadar yakalayacak. (Bu yakalayışı) onların günahları ve amelleri kadarıyla olacak. Kimisi orada bir ay kaldıktan sonra oradan çıkacak, kimisi bir sene kaldıktan sonra oradan çıkacak. Aralarında o ateşte en uzun süre kalacak olanlar yaratıldığı günden itibaren yok olacağı güne kadar dünyanın kaldığı süre kadar kalacak. Allah onların oradan çıkmalarını murat edeceği vakit Yahudiler, Hristiyanlar ve diğer din sahipleri arasından cehennem ateşinde bulunanlarla, putperestler ateşte bulunan tevhid ehli kimselere: Siz Allah'a, kitaplarına ve rasullerine iman etmiştiniz, ama bugün siz de, biz de aynı şekilde cehennem ateşinde bulunuyoruz, diyecekler. Bunun üzerine Allah onların (tevhid ehlinin) lehine daha öncesinde hiçbir sebepten ötürü kızmadığı bir şekilde gazap edecek ve onları cennette bulunan bir pınara çıkaracaktır." İşte Yüce Allah'ın: "O inkar edenler keşke zamanında biz de Müslüman olsaydık diye arzu ederler. " buyruğu bunu anlatmaktadır.

 

Yüce Allah'ın: "Bırak onları yesinler, faydalansınlar" buyruğu onlar (inkar eden kafirler) için şiddetli bir tehdit ve kesin bir korkutmadır. Yüce Allah'ın: "De ki: 'Şimdilik faydalanadurun, varacağınız yer şüphesiz ateş olacaktır." (İbrahim, 30) buyruğu ile: ''Az bir süre yiyin, faydalanın çünkü siz günahkarlarsınız." (Mürselat, 46) buyruklarına benzemektedir. Ondan ötürü Yüce Allah: "Boş ümit onları" tevbe etmekten ve Allah'a dönmekten "oya layadursun, yakında" işlerinin sonunun nereye varacağını "bilecekler" buyurmaktadır.

 

Devam etmek için aşağıdaki linki kullan

 

4 – 13. ayetler