|
İbn Kesir Tefsir-i Kebir |
Nahl Suresi 75 ve 76.ayetler |
Allah'ın Verdiği
Örnek:
75. Allah hiçbir şeye
gücü yetmeyen, başkasının mülkiyetinde bulunan bir kul ile kendisine
tarafımızdan güzel bir rızık verip de ondan gizli ve
açık infak edip duran kişiyi örnek gösterir. Bunlar hiç eşit olurlar mı? Hamd bütünüyle Allah'ındır, ama onların çoğu bilmezler.
Tefsiri:
el-Avfi,
İbn Abbas'tan şöyle dediğini nakletmektedir: Bu
Allah'ın kafir ve mü' min
hakkında verdiği bir örnektir. Katade de böyle demiş,
İbn Cerir de bunu tercih
etmiştir. Hiçbir şeye gücü yetmeyen köle, kafire
benzer. Kendisine güzel rızık verilmiş ve o rızkından
da gizli açık infak eden kişi ise, mü'mindir.
İbn Ebi Necih,
Mücahid’den şöyle dediğini nakletmektedir: Bu puta ve
Cenab-ı Hakk'a dair verilmiş bir örnektir. Bu ile
öteki hiç eşit olabilir mi? Her ikisi arasındaki fark açık seçik, belirgin, net
ve ahmak olanın dışında hiçbir kimsenin bilmezlikten gelemeyeceği bir şekilde
ortada olduğu için de Yüce Allah: "Hamd, bütünüyle
Allah'ındır, ama onların çoğu bilmezler" buyurmaktadır. Daha sonra Yüce
Allah şöyle buyuruyor:
76. Allah şu haldeki
iki adamı da örnek verir: Bunlardan biri dilsiz, hiçbir şeye gücü yetmez. Üstelik
sahibine bir yüktür. Onu her nereye yöneltse hiçbir hayır getirmez. Hiç bu
kişi, adaletle emreden ve kendisi dosdoğru yol üzerinde bulunan kişi ile bir
olur mu?
Tefsiri:
Mücahid dedi ki: Bu örnekten maksat da put ve Cenab-ı
Hak'İlr. Yani put dilsiz, konuşamaz, hayır olsun şer
olsun hiçbir şey söyleyemez ve tamamen hiçbir şeye güç yetiremez bir haldedir.
Ne konuşması, ne de bir fiili vardır. Bununla birlikte bu (örnekteki kişi)
"sahibine bir yüktür" efendisine muhtaç ve ona bir külfettir.
"Onu her nereye yöneltse" gönderse "hiçbir hayır getirmez"
hiçbir çalışması başarıya ulaşmaz. "Hiç bu" niteliklere sahip olan
bir "kişi, adaletle emreden" sözü hak, davranışları da dosdoğru olan
"ve kendisi dosdoğru yol üzerinde bulunan kişi ile bir olur mu?"
es-Süddi
de, Katade ve Ata el-Horasani de böyle demiştir. Bu
açıklamayı İbn Cerir de
tercih etmiştir.
el-Avfi
ise İbn Abbas'tan şöyle dediğini nakletmektedir: Bu
da bundan önceki ayette geçtiği gibi, kaHrle mü' mine
dair verilmiş bir meseldir. İbn Cerir
dedi ki: Bize Ya'la b. Umeyye,
İbn Abbas'tan Yüce Allah'ın: "Allah hiçbir şeye
gücü yetmeyen ... bir kul ile ... örnek gösterir" buyruğu hakkında: Bu Kureyş'ten bir adam ve onun kölesi hakkında inmiştir,
dediğini nakletmektedir. Yüce Allah'ın: "Allah şu haldeki iki adamı da
örnek verir. Bunlardan biri dilsiz hiçbir şeye gücü yetmez ... Dosdoğru yol
üzerinde bulunan kişi ile bir olur mu?" buyruğu hakkında da şunları
söylediğini nakletmektedir: Bu kişi Osman b. Affan (r.a.)'dır. Nereye yöneltse
hiçbir hayırlı iş yapamayan, dilsiz kişinin de Osman b. Affan'ın bir kölesi
olduğunu söylemiştir. Osman onun nafakasını veriyor, ona bakıyor ve onun her
türlü ihtiyacını karşılıyordu. Buna karşılık kölesi İslam'dan hoşlanmıyor,
İslam'a girmek istemiyor, sadaka vermemesini, iyilik yapmamasını söylüyordu.
İşte bu ayet, her ikisi hakkında inmiştir.
|
Devam etmek için aşağıdaki linki kullan |