DEVAM: 192- ŞÜKÜR
NAMAZI VE SECDESİ HAKKINDA GELEN HADİSLER BABI
حَدَّثَنَا
عبدة بْن
عَبْد اللّه
الخزاعي، وأحمد
بْن يوسف
السلمي. قالا:
حَدَّثَنَا
أبو عاصم، عَن
بكار بْن
عَبْدُ
العزيز بْن
عَبْد اللّه
بْن أبي بكرة،
عَن أبيه، عَن
أبي بكرة؛
-
أن النَّبِي
صَلَى
اللَّهُ
عَلَيْهِ وَ
سَلَّمْ كان
إذا أتاه أمر
يسره أو يسر
به، خر
ساجداً،
شكراً لله
تبارك وتعالى.
Ebu Bekre
(radiyallahu anh)'dan; şöyle demiştir: Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem),
kendisini sevindiren veya onunla sevindiği önemli bir şey Ona gelince Allah
Tebareke ve Teala'ya şükür olarak secdeye kapanırdı.
Diğer tahric:
Ebu Davud, Tirmizi
AÇIKLAMA (1391, 1392, 1393 ve 1394): AbduIlah
b. Ebi Evfa (r. anh)'ın hadisi Zevaid türündendir. Müslümanlara çok eziyet etmekle meşhur olan
azgın Mekke müşriklerinin ileri gelenlerinden sayılan Ebu Cehil, Bedir
savaşında katledilmiştir. Nebi (s.a.v.)'in İslam'a çok zarar veren bu kafirin
öldürülmesi üzerine iki rek'at şükür namazı kıldığı bu hadiste bildirilmiştir.
Nebi (s.a.v.)'in şükür namazı kılmış olması, şükür secdesinin meşruluğuna mani
değildir. Çünkü şükür secdesinin meşruluğu, bundan sonra gelen hadislerin
zahirinden anlaşılıyor.
Enes b. Mali k
(r. anh)'in hadisi de Zevaid türündendir. Bu hadisteki "Hacet"
kelimesi ile görülmesi gerekli büyük bir ihtiyaç kastedilmiştir. Ehlinin
ma'lumu olduğu üzere bu kelimedeki nekirelik, ta'zim içindir. Çünkü hergün
sayısız ihtiyaç görülür. Her ihtiyacın görülmesi dolayısıyla şükür secdesinin yetiştirilemiyeceği
ma'lumdur.
Ka'b (r.
anh)'ın hadisi de Zevaid türündendir. Özürsüz olarak Tebuk savaşına katılmaması
ve sonradan Nebi (s.a.v.)'e doğrusunu söylemesi neticesinde Nebi (s.a.v.)'in
emriyle müslümanlar kendisiyle ve onun durumunda olan iki arkadaşıyla münasebetleri
kesmişler, aradan iki aya yakın bir süre geçtikten sonra inen Tevbe suresinin
118. ayetiyle bu üç zat'ın tevbelerinin kabul buyurulduğu müjdelenmiştir. Ka'b
(r. anh) durumu öğrenince şükür secdesine kapanmıştır.
Ebu Bekre (r.
anh)'in hadisini Ebu Davud ve Tirmizi de rivayet etmişlerdir. Tirmizi hadisin
hasen - garib olduğunu ve ilim ehlinin çoğunun bu hadisle amel ederek şükür
secdesinin meşruluğu görüşünde olduklarını belirtmiştir.
Tuhfe yazarı
şöyle der: Şevkani, en-Neyl'de şükür secdesine ait hadisleri zikrettikten
sonra: Bu hadisler, şükür secdesinin meşruluğuna delalet ederler. Şafii ve
Ahmed bununla hükmetmişlerdir. Malik ve bir rivayete göre Ebu Hanife: Şükür
secdesi mekruhtur; Çünkü Nebi (s.a.v.)'e nimetler ard arda geldiği halde şükür
secdesi ettiği sabit olmamıştır, demişler,
Ebu Hanife'den
diğer bir rivayete göre şükür secdesini mübah saymıştır. Müellifin bu
tariklerden zikrettiği ve bizim de zikrettiğimiz hadislerin Nebi (s.a.v.)'e
varid. olmasına rağmen bu iki imam'ın Nebi (s.a.v.)'den şükür secdesinin varid
olmasını inkar etmeleri garibsenir. Şükür secdesinin sabit oluşunu te'yid eden
delillerden birisi de Sad suresindeki secde hakkında Nebi (s.a.v.)'in;
«Bu secde bizim
için şükür, Davüd (Aleyhisselam) için Tevbe (secdesil dir.» hadisidir.
demiştir.
Sindi'nin
beyanına göre Hanefi alimlerinden İmam Muhammed Şeybani de şükür secdesinin
meşruluğuna hükmedenlerdendir.
EI-Fıkh
Ala'I-Mezahibi'I-Erbaa adlı kitabta şükür seedesi hakkında şöyle denilmiştir;
Şükür secdesi,
tilavet secdesi gibi bir secdedir. Bir nimetin görülmesi veya bir belanin
defedilmesi halinde yapılır. Şükür secdesi ancak namazın dışında yapılır. Namaz
içinde yapılmasıyla namaz bozulur. Namazda yapılan rüku' ve secdeye varılırken
bunun zımnında şükür secdesine de niyetlenirse; yapılan rüku' ve secde kafi
gelmez. Şafii ve Hanbeli alimleri şükür secdesinin meşruluğunda ittifak
etmişlerdir.
Hanefi
alimleri; Fetva verilen kavle göre; şükür secdesi müstehabtır. Namaz'ın rüku'
veya secdesinin zımnında buna niyet edilirse kafidir. Namazdan sonra şükür
secdesini yapmak mekruhtur. Çünkü avam tabakası bunun sünnet veya vacib
olduğunu zannedebilirler, demişlerdir.
Maliki'ler;
Şükür seedesi mekruhtur. Bir nimetin doğması veya bir belanın gitmesi zamanında
iki rek'at şükür namazı kılmak müstehabtır, demişlerdir.
EBU DAVUD’DAKİ BU HADİS’İN RİVAYETİ VE BAŞKA RİVAYET
VE AÇIKLAMA: