DEVAM: 25- KIYAMET
ALAMETLERİ BABI
حدّثنا
مُحَمَّدُ
بْنُ
بَشَّارٍ،
وَمُحَمَّدُ
بْنُ
الْمُثَنَّى،
قَالاَ:
مُحَمَّدُ بْنُ
جَعْفَرٍ.
حدّثنا
شُعْبَةُ.
سَمِعْتُ قَتَادَةَ
يُحَدِّثُ
عَنْ أَنَسِ
بْنِ مَالِكٍ،
قَالَ: أَلاَ
أُحَدِّثُكُمْ
حَدِيِثاً
سَمِعْتُهُ
مِنْ رَسُولِ
اللهِ صلى الله
عليه وسلم لاَ
يُحَدِثُكُمْ
بِهِ أَحَدٌ بَعْدِي.
سَمْعُتُهُ
مِنْهِ
((إِنَّ مِنْ
أَشَراطِ
السَّاعَةِ
أَنْ
يُرْفَعَ
الْعِلْمُ،
وَيَظْهَرَ
الَجَهْلُ،
وَيَفْشَوَ
الزِّنَا،
وَيُشْرَبَ
الْخَمْرُ،
وَيَذْهَبَ
الرِّجَالُ وَيَبْقَى
النِّسَاءُ.
حَتَّى
يَكُونَ لِخَمْسِينَ
امْرَأَةً،
قَيِّمٌ
وَاحِدٌ)).؟
Enes bin Malik
(r.a.)'den; şöyle demiştir: Dikkat ediniz ben size Resulullah (Sallallahu
Aleyhi ve Sellem)'den işittiğim öyle bir hadis rivayet edeceğim ki benden sonra
hiç bir kimse onu (Nebi s.a.v.'den işitmiş olarak) size rivayet etmeyecektir.
Ben o hadisi (bizzat) Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'den (kulağimla)
işittim: (Alimlerin ölmesi suretiyle) ilmin kaldırılması, cehaletin ortaya
çıkıp çoğalması, zina'nın yaygınlaşması, içkinin (aleni olarak) içilmesi ve
elli kadın'ın bir tek erkek bakanı olacak derecede erkeklerin (sayısının
azalıp) gitmesi ve kadınların (çoğunlukta) kalmasi şüphesiz kıyamet'in
alametlerindendir.
Diğer tahric:
Bu hadisi; Buhari, Müslim, Tirmizi. Nesai ve Ahmed de rivayet etmişlerdir.
AÇIKLAMA: Enes (r.a.)'ın;"Ben
o hadısi O'ndan (bizzat) işittim" sözü ilk sözünün te'yid ve takviyesi
mahiyetindedir. Müslim'in rivayetinde bu cümle yerine; "o hadisi O'ndan
işiten bir kimse" cümlesi bulunur. Bu takdirde cümleden kasdedilen mama
şöyle olur: Benden sonra o hadisi O'ndan işitmiş olan hiç bir kimse size
rivayet etmeyecektir. Bu kaydın dikkate alınması gerekli olduğu için parantez
içi ifade ile buna işaret ettim.
el-Hafız, Enes
(r.a.)'ın böyle söylemesinin sebebi hakkında şu bilgiyi verir: Enes (r.a.) bu
hadisi Resul-i Ekrem (s.a.v.)'den işitmiş sahabilerden hiç bir kimsenin hayatta
kalmadığını bildiğinden dolayı böyle demiştir. Çünkü Enes (r.a.) Basra'da vefat
eden son sahabidir. Bu konuşmayı Basra halkına hitaben yapmış olması kuvvetle
muhtemeldir. Konuşmanın sırf Basra halkına olmayıp umumi olması ihtimali de
mevcuttur. Bu takdirde herhalde bu konuşmayı ömrünün sonlarında yapmıştır.
Çünkü o dönemde hayatta kalan ve Resul-i Ekrem (s.a.v.)'den bizzat hadis
işitmiş durumdaki sahabi sayısı pek azdı ve içlerinde bu hadisi Resul-i Ekrem
(s.a.v.)'den işitmiş bir kimse yoktu. Bu durum da muhtemeldir.
HADİS'İN
MANASI: Kıyametin
alametlerinden sayıIan erkeklerin azalması ve kadınların çoğalması durumu ile
ilgili cümlenin izahı bölümünde Tuhfe yazarı şu bilgiyi verir: Erkeklerin
sayısının azalması ve kadın sayısının çoğunlukta olması sebebi hakkında şöyle
denilmiştir: Fitnelerin çoğalması sebebiyle meydana gelecek savaşlar yüzünden
erkeklerin bir kısmı öldürülecek ve böylece sayısı azalacaktır.
Ebu Abdilmelik:
Bu cümle fetihlerin çoğalacağına bir işarettir. Fetihler dolayısıyla çok sayıda
cariye edinilecektir. Cümle, bir erkeğin çok sayıda cariye sahibi olacağına işaret
eder, demiştir. el-Hafız, Ebu Abdilmelik'in görüşünü ve yorumunu kabul
etmeyerek: Hadisin bazı rivayetlerinde erkeklerin sayısının azalacağı ve
kadınların sayısının çoğalacağı ifade edilmektedir. Bu itibarla cümlenin açık
manası kadın ve erkek sayısında görülecek bu farkın bir sebebe dayalı
olmaksızın kıyamet alametlerinden sayılmasıdır. Bu farklılık bir ilahi takdirle
olur. Kıyamete yakın zamanlarda doğan çoğunlukların çoğunluğu kız çocuklarından
oluşur ve doğan erkek çocuğu az mikdarda olur, demiştir.
Hadiste sayılan
şeylerin kıyamet alametleri olmasının hikmeti ve sebebi ile ilgili olarak Tuhfe
yazarı şöyle der: Gerek dünya hayatının düzenli olması ve gerekse ahiret
hayatının kazanılması, başka bir deyimle dünya ve ahiret mutluluğuna erişmek şu
beş şeyin korunmasına bağlıdır: Din, akıl, neseb - soy, nefis ve mal. Dini
ilimIerin kaldırılması ve din bilginlerinin yokluğu dini ihlal eder. İçki aklı
ihlal eder. Zina, nesebi ve soyu bozar. Fitnelerin çoğalması can ve mal
emniyetini giderir. Bu beş şeyin bozulması dünyanın sonunun geldiğinin
belirtisidir.